Za\u0142o\u017ceniem projektu by\u0142a poprawa jako\u015bci nauczania i uczenia si\u0119 dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, poprzez opracowanie i pilota\u017cowe wdro\u017cenie innowacyjnego programu nauczania opartego na metodzie Tomatisa. W szczeg\u00f3lno\u015bci za\u015b umo\u017cliwienie i pomoc w stworzeniu warunk\u00f3w do efektywniejszego nauczania i uczenia si\u0119 dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, stymuluj\u0105cych i wspieraj\u0105cych rozw\u00f3j uwagi s\u0142uchowej.<\/p>\n
DO KOGO KIEROWANY BY\u0141 PROJEKT<\/strong><\/p>\n Projekt skierowany by\u0142 do szk\u00f3\u0142 podstawowych i plac\u00f3wek prowadz\u0105cych kszta\u0142cenie dla uczni\u00f3w ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (szko\u0142a specjalna, integracyjna b\u0105d\u017a szko\u0142a og\u00f3lnodost\u0119pna z oddzia\u0142ami integracyjnymi lub oddzia\u0142ami specjalnymi), na poziomie klas I-III szko\u0142y podstawowej i posiadaj\u0105cych sprz\u0119t do terapii metod\u0105 Tomatisa.<\/p>\n OSOBY OBJ\u0118TE PROJEKTEM<\/strong><\/p>\n Ka\u017cda szko\u0142a i plac\u00f3wka, kt\u00f3ra zosta\u0142a zakwalifikowana do projektu, by\u0142a zobowi\u0105zana do utworzenia w roku szkolnym 2010\/2011 oddzia\u0142u klasy pierwszej na poziomie szko\u0142y podstawowej, kt\u00f3ry przez kolejne lata (do zako\u0144czenia klasy III) bra\u0142 udzia\u0142 w projekcie realizuj\u0105c Innowacyjny Program Nauczania. W przypadku, gdy zakwalifikowana do udzia\u0142u CZAS TRWANIA PROJEKTU<\/strong><\/p>\n Szko\u0142a by\u0142a zobowi\u0105zana do realizacji programu nauczania w szkole przez 3 kolejne lata szkolne (w latach 2010-2013), od I do III klasy.<\/p>\n CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU<\/strong><\/p>\n Zaj\u0119cia rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 we wrze\u015bniu 2010 roku i trwa\u0142y do czerwca 2013 r. Proponowany program nauczania przywi\u0105zywa\u0142 du\u017c\u0105 wag\u0119 do stymulacji uwagi s\u0142uchowej u uczni\u00f3w podczas lekcji \u2013 w programie zaproponowane zosta\u0142y odpowiednie metody pracy. Program zosta\u0142 obudowany pomocami dydaktycznymi wspomagaj\u0105cymi jego realizacj\u0119 (instrumenty muzyczne, oprogramowanie multimedialne). Celem zastosowania proponowanych metod by\u0142o wzmacnianie procesu koncentracji uwagi poprzez r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 dostarczanych bod\u017ac\u00f3w, stymulacj\u0119 czynno\u015bci umys\u0142owych, a zatem i proces\u00f3w poznawczych, poprzez ruch, zaanga\u017cowanie emocji w proces edukacji, etc. Proponowany program by\u0142 w spos\u00f3b innowacyjny oraz interesuj\u0105cy dla uczni\u00f3w (poprzez zastosowanie metod aktywizacyjnych, metod wielozmys\u0142owego poznawania \u015bwiata, \u0142\u0105czenie wiedzy z umiej\u0119tno\u015bciami – porozumiewanie si\u0119 w j\u0119zyku ojczystym (dzi\u0119ki stymulowaniu uwagi s\u0142uchowej),<\/p>\n – umiej\u0119tno\u015b\u0107 uczenia si\u0119 (dzi\u0119ki wyzwalaniu aktywno\u015bci),<\/p>\n – umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142eczne (dzi\u0119ki pracy w grupie),<\/p>\n – wyra\u017canie ekspresji (dzi\u0119ki zaj\u0119ciom rytmiczno-muzycznym).<\/p>\n Proces ten w I i III roku by\u0142 wspierany indywidualn\u0105 terapi\u0105 prowadzon\u0105 metod\u0105 Tomatisa; odbiorcami byli ci uczniowie, kt\u00f3rzy podczas diagnozy wykazali zaburzenia uwagi s\u0142uchowej). W ci\u0105gu roku po zako\u0144czonej terapii ka\u017cde dziecko zosta\u0142o ponownie poddane diagnozie uwagi s\u0142uchowej (w celu skontrolowania wynik\u00f3w; a w przypadku dzieci, kt\u00f3re w pocz\u0105tku I klasy nie wykaza\u0142y deficyt\u00f3w w zakresie uwagi s\u0142uchowej i nie zosta\u0142y poddane terapii \u2013 w celu kontroli, czy uwaga s\u0142uchowa nadal rozwija si\u0119 prawid\u0142owo). Dzieci, kt\u00f3re wykaza\u0142y deficyty, ponownie zosta\u0142y poddane terapii w III klasie.<\/p>\n W drugiej klasie wszystkim uczniom zosta\u0142y zaproponowane zaj\u0119cia z logorytmiki (2 godziny w tygodniu), poniewa\u017c ruch przy muzyce nie tylko poprawia koncentracj\u0119 uwagi, ale tak\u017ce przynosi wiele rado\u015bci, rozlu\u017ania, pozwala na grupow\u0105 aktywno\u015b\u0107, przez co likwiduje nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107, stresy i wzmacnia poczucie przynale\u017cno\u015bci do grupy r\u00f3wie\u015bniczej.<\/p>\n CO SZKO\u0141A OTRZYMA\u0141A W RAMACH PROJEKTU<\/strong><\/p>\n W ramach projektu szko\u0142a otrzyma\u0142a:<\/p>\n \u00b7 komplet podr\u0119cznik\u00f3w dla uczni\u00f3w i nauczycieli,<\/p>\n \u00b7 pomoce dydaktyczne (m.in. instrumenty muzyczne) dla wytypowanej klasy lub oddzia\u0142u do prowadzenia zaj\u0119\u0107 z logorytmiki,<\/p>\n \u00b7 zestaw edukacyjny dla wytypowanej klasy lub oddzia\u0142u zawieraj\u0105cy: laptop Warto\u015b\u0107 doposa\u017cenia to ok. 18 tys. z\u0142<\/p>\n \u00b7 bezp\u0142atne szkolenia dla nauczycieli.<\/p>\n KORZY\u015aCI DLA SZKO\u0141Y<\/strong><\/p>\n Realizacja projektu w szkole przyczyni\u0142a si\u0119 do:<\/p>\n – uatrakcyjnienia procesu kszta\u0142cenia poprzez \u0142\u0105czenie nauki z zabaw\u0105 i terapi\u0105,<\/p>\n – stworzenia warunk\u00f3w efektywniejszego nauczania i uczenia si\u0119 dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi,<\/p>\n – podniesienia jako\u015bci oferty edukacyjnej,<\/p>\n – stworzenia szans uczniom na popraw\u0119 koncentracji, uwagi s\u0142uchowej, rozwini\u0119cie kompetencji kluczowych i umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych.<\/p>\n Dodatkowymi korzy\u015bciami, jakie uzyska\u0142a szko\u0142a, by\u0142y:<\/p>\n – otrzymanie Innowacyjnego Programu Nauczania,<\/p>\n – szkolenie z metody Tomatisa dla terapeuty pracuj\u0105cego w projekcie,<\/p>\n – szkolenie z Innowacyjnego Programu Nauczania dla nauczycieli bior\u0105cych udzia\u0142 w projekcie,<\/p>\n – doposa\u017cenie klasy obj\u0119tej projektem,<\/p>\n – sfinansowanie terapii metod\u0105 Tomatisa (w klasie I i III) oraz zaj\u0119\u0107 z logorytmiki (w klasie II) przez Realizatora Projektu.<\/p>\n EFEKTY W PRACY INDYWIDUALNEJ<\/strong><\/p>\n OPIS PRZYPADKU UCZNIA DAWIDA BIOR\u0104CEGO UDZIA\u0141 W PROJEKCIE \u201eUWAGA SPOS\u00d3B NA SUKCES\u201d<\/strong><\/p>\n Dawid (ch\u0142opiec z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 w stopniu lekkim) przed przyst\u0105pieniem do terapii Metod\u0105 Tomatisa w klasie pierwszejmia\u0142 trudno\u015bci z koncentracj\u0105 uwagi, zapami\u0119tywaniem, zna\u0142 niekt\u00f3re litery, lecz nie czyta\u0142 wyraz\u00f3w, dodawa\u0142 i odejmowa\u0142 w zakresie 10 na konkretach. Sprawia\u0142 trudno\u015bci wychowawcze i z niezwyk\u0142\u0105 \u0142atwo\u015bci\u0105 popada\u0142 w z\u0142o\u015b\u0107 .<\/p>\n Ucze\u0144 mia\u0142 o sobie wysokie mniemanie. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce post\u0119puje dobrze, jest grzeczny, a win\u0119 za zaistnia\u0142e konflikty ponosz\u0105 koledzy. Wielokrotnie pr\u00f3bowano zaktywizowa\u0107 go w r\u00f3\u017cnych dziedzinach, ale do wszystkich dzia\u0142a\u0144 podchodzi\u0142 negatywnie. W swoim zachowaniu nie mia\u0142 \u017cadnych hamulc\u00f3w. Niepoprawnie odnosi\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do doros\u0142ych. Na zwr\u00f3con\u0105 uwag\u0119 reagowa\u0142 agresj\u0105 s\u0142own\u0105, \u015bmia\u0142 si\u0119, odwraca\u0142 do nauczyciela plecami.Zachowanie Dawidaby\u0142o nieprzewidywalne. Mia\u0142 bardzo z\u0142o\u017cony charakter. Z jednej strony d\u0105\u017cy\u0142 do kontakt\u00f3w z r\u00f3wie\u015bnikami, ale z drugiej strony mia\u0142 trudno\u015bci z porozumieniem si\u0119 z nimi. Ch\u0119tnie bra\u0142 udzia\u0142 w zabawach z kolegami, jednak wycofywa\u0142 si\u0119, je\u017celi grupa mia\u0142a jakie\u015b konkretne zadania do wykonania. Nie poczuwa\u0142 si\u0119 do odpowiedzialno\u015bci. Zawsze uwa\u017ca\u0142, \u017ce nie b\u0119dzie wykonywa\u0142 powierzonych mu zada\u0144, poniewa\u017c nie mia\u0142 na to ochoty.Dawid pozbawiony by\u0142 uczu\u0107 wy\u017cszych. Nie potrafi\u0142 znale\u017a\u0107 sobie bliskiego kolegi.<\/p>\n Analizuj\u0105c \u201etest rodziny\u201d z psychologiem szkolnym, stwierdzili\u015bmy, \u017ce Dawid nie by\u0142 mocno zwi\u0105zany z matk\u0105 i jej partnerem oraz przybranym rodze\u0144stwem. Narysowa\u0142 siebie daleko od nich, po przeciwnej stronie kartki. U\u017cywa\u0142 do rysowania przewa\u017cnie czerwonego koloru.<\/p>\n W takcie pierwszych sesji Dawid nie przejawia\u0142 ochoty, \u017ceby cokolwiek robi\u0107. Zacz\u0119\u0142am zach\u0119ca\u0107 go do rysowania, lepienia, uk\u0142adania. Gra\u0142am z dzie\u0107mi w r\u00f3\u017cne gry, mi\u0119dzy innymi \u201eMemory\u201d. Obserwowa\u0142 nas, a z czasem zacz\u0105\u0142 si\u0119 anga\u017cowa\u0107. Na pocz\u0105tku przejawia\u0142 g\u0142\u00f3wnie aktywno\u015b\u0107 plastyczn\u0105. Jego prace plastyczne stawa\u0142y si\u0119 coraz bardziej kolorowe i bogate w szczeg\u00f3\u0142y.<\/p>\n Po zako\u0144czeniu terapii Metod\u0105 Tomatisa w klasie I mo\u017cna by\u0142o stwierdzi\u0107,\u017ceDawid sta\u0142 si\u0119 bardziej zr\u00f3wnowa\u017cony, coraz rzadziej zdarza\u0142y mu si\u0119 napady z\u0142o\u015bci. Nawi\u0105zywa\u0142 pozytywne kontakty z kolegami. Wykazywa\u0142 wi\u0119ksz\u0105 gotowo\u015b\u0107 do podejmowania nowych rodzaj\u00f3w dzia\u0142a\u0144. Poprawi\u0142a si\u0119 jego koordynacja, koncentracja i zapami\u0119tywanie. Czyta\u0142 proste zdania i przepisywa\u0142 z tablicy.<\/p>\n W trzecim roku nauki klasa ponownie przyst\u0105pi\u0142a do terapii Metod\u0105 Tomatisa. Wszyscy bez \u017cadnych problem\u00f3wpoddali si\u0119 badaniuuwagi i lateralizacji s\u0142uchowej. Uczniowie wykonywali r\u00f3wnie\u017c testy \u201edrzewa i rodziny.\u201d Dawid tym razem narysowa\u0142 siebie razem ze swoimi bliskimi, u\u017cywaj\u0105c du\u017cej gamy kolor\u00f3w.<\/p>\n W trakcie sesji zainteresowa\u0142 si\u0119puzzlami. Podczas uk\u0142adaniaby\u0142 skupiony. Zaczyna\u0142 od 30 element\u00f3w, a pod koniec terapii uk\u0142ada\u0142 w ci\u0105gu 2-godzinnego cyklu z 260 cz\u0119\u015bci. Ch\u0119tnie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z kolegami. Rysunki jego stawa\u0142y si\u0119 coraz bogatsze w szczeg\u00f3\u0142y i kolorystyk\u0119.<\/p>\n Po zako\u0144czeniu terapii mo\u017cna by\u0142ozaobserwowa\u0107, \u017ce u Dawida nast\u0105pi\u0142a:<\/p>\n – poprawa umiej\u0119tno\u015bci s\u0142uchania i komunikowania,<\/p>\n – radzenia sobie z emocjami,<\/p>\n -wi\u0119ksza aktywno\u015bci zainteresowania prac\u0105 na lekcjach,<\/p>\n -lepsza koordynacja i precyzja ruch\u00f3w,<\/p>\n – poprawa uwagi i pami\u0119ci,<\/p>\n – lepsze stosunki spo\u0142eczne.<\/p>\n Obecnie Dawid czyta kr\u00f3tkie teksty ze zrozumieniem. Odpowiada na pytania ca\u0142ymi zdaniami. Dodaje i odejmuje w zakresie 100. Zna tabliczk\u0119 mno\u017cenia do 50. Koncentruje uwag\u0119 na wykonywanej pracy. Poprawi\u0142y si\u0119 jego relacje z nauczycielami i kolegami. Ch\u0119tnie wykonuje polecenia nauczyciela. Wsp\u00f3\u0142pracuje w grupie podczas wykonywanych zada\u0144 i zabaw.<\/p>\n <\/p>\n Opis i analiza przypadku Huberta – ch\u0142opca autystycznego z upo\u015bledzeniem umys\u0142owym w stopniu lekkim, bior\u0105cego udzia\u0142 w programie \u201eUwaga spos\u00f3b na sukces\u201d<\/strong><\/p>\n Do grupy obj\u0119tym programem \u201eUwaga spos\u00f3b na sukces\u201d zosta\u0142 zakwalifikowany Hubert, ch\u0142opiec z rozpoznaniem autyzmu, z tendencjami do zachowania agresywnego i samoagresji. Hubert jest ch\u0142opcem upo\u015bledzonym w stopniu lekkim zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem intelektualnym, jak i pod wzgl\u0119dem dojrza\u0142o\u015bci spo\u0142ecznej. Autyzm i upo\u015bledzenie zaburzaj\u0105 prawid\u0142owe funkcjonowanie dziecka.<\/p>\n Jak dot\u0105d moja wiedza o autyzmie ogranicza\u0142a si\u0119 do teorii z literatury specjalistycznej, Internetu, telewizji. Praca z ch\u0142opcem autystycznym zmieni\u0142a to. Zaj\u0119cia z Hubertem stanowi\u0142y wielkie wyzwanie dla moich dotychczasowych umiej\u0119tno\u015bci i wiedzy pedagogicznej. G\u0142\u0119bokie zaburzenia zachowania ch\u0142opca budzi\u0142y wiele obaw i pyta\u0144.<\/p>\n Jeszcze przed rozpocz\u0119ciem zaj\u0119\u0107 z ch\u0142opcem zapozna\u0142am si\u0119 ze wszystkimi, dotycz\u0105cymi dziecka, dost\u0119pnymi dokumentami:<\/p>\n Z diagnozy lekarskiej wynika\u0142o, \u017ce ch\u0142opiec ma padaczk\u0119, jednak rodzice zapewnili mnie, \u017ce dawno nie wyst\u0105pi\u0142y ataki. Rodzicom bardzo zale\u017ca\u0142o, \u017ceby ich dziecko przyst\u0105pi\u0142o do tego programu. Postarali si\u0119 o zgod\u0119 neurologa i psychiatry, pod opiek\u0105 kt\u00f3rych jest ucze\u0144.<\/p>\n Hubert by\u0142 ma\u0142o zaradny w zakresie samoobs\u0142ugi. Nie potrafi\u0142 samodzielnie korzysta\u0107 z toalety, nie sygnalizowa\u0142 te\u017c potrzeb fizjologicznych- odgadywa\u0142am je . Nie ubiera\u0142 si\u0119 ca\u0142kiem samodzielnie, domaga\u0142 si\u0119 pomocy os\u00f3b doros\u0142ych. Potrafi\u0142 samodzielnie my\u0107 r\u0119ce i je\u015b\u0107.<\/p>\n Ch\u0142opiec pocz\u0105tkowo nie komunikowa\u0142 si\u0119, odgadywano o co mu chodzi. Rozumia\u0142 przekaz s\u0142owny, nawet ten bardziej z\u0142o\u017cony oraz polecenia, ich znaczenie – nie zawsze si\u0119 jednak do nich stosowa\u0142. Wyst\u0119powa\u0142a u niego echolalia.<\/p>\n Hubert nie tolerowa\u0142 w przekazie s\u0142ownym kierowanym do niego s\u0142owa \u201enie\u201d – zakazu, negacji czy przeczenia. Reagowa\u0142 wtedy bardzo gwa\u0142townie, agresywnie – drapa\u0142 si\u0119 po twarzy i r\u0119kach, gryz\u0142 r\u0119k\u0119 i kopa\u0142 lub te\u017c uderza\u0142 pi\u0119\u015bciami w skronie.<\/p>\n Najsilniej zaznaczony u Huberta by\u0142 op\u00f3r wobec zmian i nowych sytuacji, czy te\u017c niezgodnego z jego oczekiwaniami post\u0119powania os\u00f3b z jego otoczenia. Sytuacje takie wyzwala\u0142y w nim agresj\u0119 skierowan\u0105 na osoby, rzadziej na przedmioty oraz autoagresj\u0119 . Atak agresji przejawia\u0142 si\u0119 r\u00f3\u017cnym stopniem nasilenia, d\u0142ugo\u015bci\u0105 trwania. Ch\u0142opiec wraca\u0142 po nim bardzo szybko do pogodnego nastroju, kt\u00f3ry go w\u0142a\u015bciwie cechuje. By\u0142 labilny emocjonalnie. Bardzo szybko popada\u0142 w skrajne nastroje, oscyluj\u0105c mi\u0119dzy nimi w ci\u0105gu ca\u0142ego dnia wielokrotnie. Wymaga\u0142 sta\u0142ej obecno\u015bci osoby doros\u0142ej. W trakcie takich agresywnego zachowania Hubert wykazywa\u0142 du\u017c\u0105 si\u0142\u0119 fizyczn\u0105. Takie zachowanie dziecka utrudnia\u0142o prowadzenie zaj\u0119\u0107. Powodowa\u0142o te\u017c, \u017ce ch\u0142opiec nie by\u0142 akceptowany przez r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w. Zaburzone relacje z kolegami wp\u0142ywa\u0142y z kolei na to, \u017ce Hubert nie chcia\u0142 uczestniczy\u0107 w zaj\u0119ciach.<\/p>\n Niezaradno\u015b\u0107, ma\u0142a samodzielno\u015b\u0107 i niska sprawno\u015b\u0107 manualna by\u0142y czynnikami, kt\u00f3re wymaga\u0142y sta\u0142ej opieki osoby doros\u0142ej przy ch\u0142opcu. Brak mo\u017cliwo\u015bci komunikacji werbalnej, czy te\u017c pozawerbalnej spowodowa\u0142y nie tylko utrudnienie w kontaktach z r\u00f3wie\u015bnikami, ale i te\u017c pewnego rodzaju izolacj\u0119 ch\u0142opca.<\/p>\n Istotnym elementem by\u0142a te\u017c wsp\u00f3\u0142praca z rodzicami, dla kt\u00f3rych zachowanie syna w nowej sytuacji \u2013 szkolnej, by\u0142y niezrozumia\u0142e. Nie wierzyli, ze w zespole klasowym nie by\u0142o wida\u0107 efekt\u00f3w ich wieloletniej pracy. Aktywnie w\u0142\u0105czyli si\u0119 w opracowany dla Huberta, realizuj\u0105c systematycznie poszczeg\u00f3lne zadania.<\/p>\n Przyst\u0119puj\u0105c do programu w pa\u017adzierniku 2010r. w klasie pierwszej pr\u00f3bowa\u0142y\u015bmy z terapeutk\u0105 przeprowadzi\u0107 wst\u0119pny test uwagi lateralizacji s\u0142uchowej. Niestety ucze\u0144 nie da\u0142 si\u0119 zbada\u0107. Jednak kiedy przyst\u0105piono do terapii, Hubert da\u0142 ju\u017c sobie za\u0142o\u017cy\u0107 s\u0142uchawki. Pocz\u0105tkowo du\u017co rysowa\u0142 lub obrysowywa\u0142 ulubione elementy. U\u017cywa\u0142 bardzo ciemnych kolor\u00f3w, rysunek by\u0142 jednokolorowy. W trakcie terapii i systematycznej pracy z uczniem, Hubert zacz\u0105\u0142 si\u0119 zmienia\u0107. Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce maj\u0105c s\u0142uchawki przesypia\u0142 ca\u0142y 2- godzinny program. Podczas kolejnych cykli zaczyna\u0142 uk\u0142ada\u0107 puzzle du\u017cej wielko\u015bci od 6 do 20 cz\u0119\u015bci. Ch\u0119tnie przychodzi\u0142 na Terapi\u0119 Tomatisa.<\/p>\n Konsekwentne dzia\u0142ania wychowawcze z mojej strony podczas zaj\u0119\u0107 zacz\u0119\u0142y u Huberta wykszta\u0142ca\u0107 takie mechanizmy reagowania na bod\u017ace zewn\u0119trzne, kt\u00f3re nie powodowa\u0142y jego izolacji r\u00f3wie\u015bniczej, nie stwarza\u0142y zagro\u017cenia dla niego samego i innych . Motywowanie ch\u0142opca do komunikowania si\u0119 werbalnego i niewerbalnego pozwala\u0142o na lepszy kontakt z r\u00f3wie\u015bnikami i innymi osobami z jego otoczenia, na wi\u0119ksze otwarcie si\u0119, zaakceptowanie \u015brodowiska w jakim przebywa\u0142. Wyeliminowanie agresywnych zachowa\u0144 i zwi\u0119kszenie zakresu samodzielno\u015bci umo\u017cliwia\u0142o uczestniczenie w zaj\u0119ciach w szkole i w r\u00f3\u017cnych sytuacjach dnia codziennego. Istotnym elementem w pracy z dzieckiem by\u0142a sama organizacja pracy, jak\u0105 prowadzi\u0142am z ch\u0142opcem, w tym: zachowanie struktury czasu i przestrzeni – w pracy z Hubertem stosowa\u0142am to co dla niego znane i przewidywalne, wiedzia\u0142 kiedy i czego od niego oczekuj\u0119. Zachowany by\u0142 ustalony porz\u0105dek dnia, okre\u015blone sta\u0142e pory i miejsce pracy. Dawa\u0142o to poczucie bezpiecze\u0144stwa. Wprowadzi\u0142am elementy struktury zadaniowej – jasno i konkretnie pokazywa\u0142am dziecku zadania, kt\u00f3re musia\u0142 wykona\u0107. Stosowa\u0142am regularne przerwy w pracy dostosowane do mo\u017cliwo\u015bci koncentracji, uwagi i wytrzyma\u0142o\u015bci dziecka. Zadania wyd\u0142u\u017ca\u0142am w celu przed\u0142u\u017cania czasu koncentracji uwagi. Kszta\u0142ci\u0142am u ch\u0142opca reagowaniena polecenia s\u0142owne \u2013 polega\u0142o to na rozumieniu wypowiadanych s\u0142\u00f3w i odpowiednim reagowaniu na nie. Uczy\u0142am Huberta reagowania na s\u0142own\u0105 instrukcj\u0119 i w odpowiedzi na ni\u0105 prawid\u0142owego zachowania. Nauka polega\u0142a w pocz\u0105tkowym okresie na reakcjach na\u015bladowczych, czyli prezentowa\u0142am spos\u00f3b jego wykonania i nak\u0142ania\u0142am dziecko do na\u015bladowania. Stopniowo wycofywa\u0142am si\u0119, daj\u0105c ch\u0142opcu wi\u0119ksz\u0105 samodzielno\u015b\u0107 wykonywaniu polece\u0144. By\u0142am konsekwentna \u2013 ustali\u0142am jasne, czytelne, proste regu\u0142y naszych wzajemnych relacji. Konsekwencja by\u0142a dostosowana do mo\u017cliwo\u015bci koncentracji uwagi i wytrzyma\u0142o\u015bci Huberta. Zawsze jednak to ja decydowa\u0142am o ko\u0144cu pracy. Wprowadzi\u0142am system nagr\u00f3d \u2013by\u0142y to no\u017cyczki, klej i papier, poniewa\u017c ch\u0142opiec uwielbia tworzy\u0107 r\u00f3\u017cne prace poprzez ci\u0119cie i klejenie. Przestrzega\u0142am \u017celaznej zasady: je\u015bli obieca\u0142am nagrod\u0119 to zawsze by\u0142a, je\u015bli pozbawia\u0142am jej ch\u0142opca, to te\u017c mimo protest\u00f3w s\u0142owa dotrzymywa\u0142am.<\/p>\n R\u00f3wnie\u017c koledzy w klasie otoczyli Huberta opiek\u0105. Ca\u0142oroczna praca z dzieckiem zaprocentowa\u0142a. Pod koniec roku zdarza\u0142o mu si\u0119 bardzo rzadko powtarzanie s\u0142\u00f3w, ataki agresji mia\u0142y miejsce okazjonalnie, tylko wtedy, kiedy kto\u015b jemu si\u0119 przeciwstawi\u0142. Zacz\u0105\u0142 sygnalizowa\u0107 potrzeby fizjologiczne. Wyst\u0105pi\u0142 w Powiatowym Konkursie Poezji Dzieci\u0119cej, gdzie za deklamowanie wiersza \u201eLokomotywa\u201d Juliana Tuwima otrzyma\u0142 pierwsz\u0105 nagrod\u0119.<\/p>\n Uwie\u0144czeniem ca\u0142orocznej pracy by\u0142o to, \u017ce Hubert przyst\u0105pi\u0142 do ostatniego badania uwagi i lateralizacji s\u0142uchowej. Ch\u0142opiec da\u0142 sobie za\u0142o\u017cy\u0107 s\u0142uchawki do badania przewodnictwa powietrznego, jak i s\u0142uchawki do badania przewodnictwa kostnego.<\/p>\n Pocz\u0105tek drugiego roku pracy z Hubertem po przerwie wakacyjnej by\u0142 ci\u0119\u017cki. Wr\u00f3ci\u0142y zachowania agresywne i krzyki. By\u0142am konsekwentna i zacz\u0119\u0142am nagradza\u0107 jego pozytywne zachowanie . Nie ulega\u0142am jego szanta\u017com. Moje oddzia\u0142ywania wp\u0142yn\u0119\u0142y na ch\u0142opca, jego motywacj\u0119 do dzia\u0142ania i ch\u0119ci podejmowania nowych czynno\u015bci. Coraz ch\u0119tniej bra\u0142 udzia\u0142 w zaj\u0119ciach logorytmiki. W p\u00f3\u017aniejszym okresie zacz\u0105\u0142 pyta\u0107 o zaj\u0119cia. Pomogli mi r\u00f3wnie\u017c jego koledzy i kole\u017canki z klasy, kt\u00f3rzy otaczali go opiek\u0105 i zaakceptowali go.<\/p>\n R\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie z rodzicami w tym przypadku by\u0142o nieodzowne, jako \u017ce to oni wsp\u00f3\u0142tworzyli warunki, w jakich Hubert uczy\u0142 si\u0119, rozwija\u0142 i wychowa\u0142.<\/p>\n W pracy z dzieckiem wykorzysta\u0142am naturaln\u0105 ch\u0119\u0107 na\u015bladowania innych. Wprowadzi\u0142am nauk\u0119 niewerbalnego na\u015bladowania innych, w szczeg\u00f3lno\u015bci kopiowania i na\u015bladowania zachowa\u0144 motorycznych.<\/p>\n Podczas zaj\u0119\u0107 coraz d\u0142u\u017cej skupia\u0142 uwag\u0119 na wykonywanej pracy. Zacz\u0105\u0142 s\u0142ucha\u0107 opowiada\u0144 czytanych przez nauczyciela. Czasami udziela\u0142 odpowiedzi na temat tre\u015bci. Zaskakiwa\u0142 zasobem wiedzy na niekt\u00f3re tematy. Rozpoznawa\u0142 litery, lecz pisa\u0142 po \u015bladzie, bardzo nieczytelnie.<\/p>\n W trzecim roku pracy uczniowie byli poddani terapii Metod\u0105 Tomatisa. Terapeuta przyst\u0105pi\u0142 do wst\u0119pnego badania uwaga i lateralizacji s\u0142uchowej. Hubert bez \u017cadnych k\u0142opot\u00f3w da\u0142 si\u0119 zbada\u0107. Na pocz\u0105tku terapii przesypia\u0142 ze s\u0142uchawkami na uszach ok. 2 godzin. Z czasem zacz\u0105\u0142 siada\u0107 do sto\u0142u i rysowa\u0107. Rysunki by\u0142y bardziej wyra\u017ane. U\u017cywa\u0142 coraz wi\u0119kszej gamy kolor\u00f3w. Jednocze\u015bnie zainteresowa\u0142 si\u0119 puzzlami. Coraz d\u0142u\u017cej skupia\u0142 uwag\u0119 na uk\u0142adaniu puzzli. Obecnie uk\u0142ada z 30 cz\u0119\u015bci, a z pomoc\u0105 koleg\u00f3w (bo r\u00f3wnie\u017c zacz\u0105\u0142 z dzie\u0107mi wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107) z 60 cz\u0119\u015bci. Nie stwarza\u0142 problem\u00f3w podczas ko\u0144cowego badania uwagi i lateralizacji s\u0142uchowej.<\/p>\n Jednocze\u015bnie w trzecim roku pracy zacz\u0105\u0142 coraz d\u0142u\u017cej skupia\u0107 uwag\u0119 na zaj\u0119ciach. Robi\u0142am mu przerwy, podczas kt\u00f3rych chodzi\u0142 sobie po klasie. Zacz\u0105\u0142 zadawa\u0107 pytania oraz odpowiada\u0107 na zadawane pytania. Rozpoznawa\u0142 ju\u017c litery, pr\u00f3bowa\u0142 czyta\u0107 proste wyrazy globalnie. Zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 drukowane litery. Zmieni\u0142o si\u0119 jego zachowanie, wyciszy\u0142 si\u0119. Sporadycznie zdarzy\u0142o mu si\u0119 krzykn\u0105\u0107 sprawdzaj\u0105c tym moj\u0105 reakcj\u0119.<\/p>\n W wyniku programu \u201eUwaga spos\u00f3b na sukces\u201d- poprzez terapi\u0119 Metod\u0105 Tomatisa i 3- letniej pracy z Hubertem, ch\u0142opiec zmieni\u0142 swoje nastawienie i ch\u0119tnie bierze udzia\u0142 w zaj\u0119ciach. Poprawi\u0142a si\u0119 jego sprawno\u015b\u0107 manualna i grafomotoryczna. Stara si\u0119, koloruj\u0105c obrazek, nie wychodzi\u0107 za lini\u0119. Do kolorowania u\u017cywa r\u00f3\u017cnych kredek, a nie jak wcze\u015bniej tylko jednego koloru czy o\u0142\u00f3wka. Potrafi si\u0119 podpisa\u0107 drukowanymi literami. Podpisuje ka\u017cd\u0105 swoj\u0105 prac\u0119 imieniem. \u201eOdczytuje\u201d proste wyrazy typu mama, tata, dom, to. Zauwa\u017cam wi\u0119ksz\u0105 tolerancj\u0119 na s\u0142owo \u201enie\u201d. Podczas pracy z dzieckiem wyst\u0119puje coraz mniej zachowa\u0144 agresywnych. Echolalia pojawia si\u0119 sporadycznie. Potrafi zadawa\u0107 i odpowiada\u0107 na proste pytania. Znacznie poszerzy\u0142o si\u0119 jego s\u0142ownictwo. Zaskakuje wszystkich swoj\u0105 wiedz\u0105 na bliskie mu tematy. Systematyczna praca z dzieckiem wzbogaci\u0142a ch\u0142opca w nowe wiadomo\u015bci i umiej\u0119tno\u015bci, wykszta\u0142ci\u0142a nowe typy pozytywnych zachowa\u0144.<\/p>\n Hubert nie unika\u0142 kontakt\u00f3w z dzie\u0107mi, ale te\u017c sam ich nie szuka\u0142. W czasie wsp\u00f3lnych zaj\u0119\u0107 wspomagany przez opiekuna, kt\u00f3ry wydawa\u0142 ch\u0142opcu kr\u00f3tkie polecenia, rozdawa\u0142 uczniom ksi\u0105\u017cki, zbiera\u0142 klocki i wykonywa\u0142 inne proste polecenia.<\/p>\n Praca nad rodzin\u0105 dziecka oraz sta\u0142a wsp\u00f3\u0142praca z nimi przynios\u0142a bardzo pozytywne efekty. Rodzice widz\u0105c post\u0119py Huberta, coraz wi\u0119cej czasu po\u015bwi\u0119cali dziecku. Zacz\u0119li czyta\u0107 literatur\u0119 fachow\u0105, nawi\u0105zywa\u0107 kontakty z osobami i instytucjami zajmuj\u0105cymi si\u0119 dzie\u0107mi autystycznymi. Obecnie zaczynaj\u0105 dzia\u0142a\u0107 w stowarzyszeniu skupiaj\u0105cym dzieci autystyczne. Zebrali pieni\u0105dze na pobyt syna na obozie rehabilitacyjnym dla dzieci autystycznych, na kt\u00f3ry jedzie razem z mam\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 1 wrze\u015bnia 2010 roku przyst\u0105pili\u015bmy do Projektu \u201eUwaga! Spos\u00f3b na sukces\u201d wsp\u00f3\u0142finansowanego ze \u015brodk\u00f3w Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1290","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1290","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1290"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1290\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1290"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1290"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1290"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
w projekcie szko\u0142a by\u0142a og\u00f3lnodost\u0119pna z oddzia\u0142ami integracyjnymi lub oddzia\u0142ami specjalnymi, projekt by\u0142 realizowany w ramach takiego oddzia\u0142u. Tylko ta klasa i uczniowie tej klasy byli obj\u0119ci projektem. Pozosta\u0142e utworzone w szkole oddzia\u0142y klasy I realizowa\u0142y standardowy dla szko\u0142y program nauczania.<\/p>\n
i do\u015bwiadczeniami, itd.) stymulowa\u0142 rozw\u00f3j takich kompetencji kluczowych, jak:<\/p>\n![\"usns1\"](\"images\/projekty\/uwaga_sposob_na_sukces\/usns1.jpg\")
![\"usns2\"](\"images\/projekty\/uwaga_sposob_na_sukces\/usns2.jpg\")
![\"usns3\"](\"images\/projekty\/uwaga_sposob_na_sukces\/usns3.jpg\")
![\"usns4\"](\"images\/projekty\/uwaga_sposob_na_sukces\/usns4.jpg\")
<\/p>\n
z oprogramowaniem specjalistycznym, rzutnik i ekran projekcyjny do rzutnika.<\/p>\n\n