{"id":1178,"date":"2013-04-24T16:04:27","date_gmt":"2013-04-24T16:04:27","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/2013\/04\/24\/program-pracy-z-uczniem-z-gleboka-niepelnosprawnoscia\/"},"modified":"2013-04-24T16:04:27","modified_gmt":"2013-04-24T16:04:27","slug":"program-pracy-z-uczniem-z-gleboka-niepelnosprawnoscia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/2013\/04\/24\/program-pracy-z-uczniem-z-gleboka-niepelnosprawnoscia\/","title":{"rendered":"Program pracy z uczniem z g\u0142\u0119bok\u0105 niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105"},"content":{"rendered":"<h4><strong>&nbsp; <\/strong><em>\u201ePewnego dnia pojawi\u0142y si\u0119 w moim \u017cyciu te z orzeczeniem o upo\u015bledzeniu w stopniu g\u0142\u0119bokim-od samego pocz\u0105tku wierzy\u0142am, \u017ce s\u0105 to dzieci z niewykorzystanymi szansami rozwojowymi\u201d<\/em><\/h4>\n<p style=\"text-align: right;\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; M. Kwiatkowska<\/p>\n<p>&nbsp; &nbsp; &nbsp;Pewnego dnia tak\u017ce i ja, nauczyciel z wieloletnim sta\u017cem pracy w zespo\u0142ach edukacyjno \u2013 terapeutycznych, podj\u0119\u0142am nowe wyzwanie. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce wystarcz\u0105 mi moje dotychczasowe do\u015bwiadczenia w kontaktach z dzie\u0107mi z g\u0142\u0119bszym upo\u015bledzeniem umys\u0142owym, a mimo to by\u0142am pe\u0142na obaw, przede wszystkim o to czy b\u0119d\u0119 potrafi\u0142a pom\u00f3c dziecku w nawi\u0105zaniu kontaktu z otoczeniem. Zadanie by\u0142o tym bardziej trudne, \u017ce niewiele s\u0142ysza\u0142am o zaj\u0119ciach rewalidacyjno- wychowawczych.<\/p>\n<p>Nie zapomn\u0119 nigdy oczu matki rozpaczliwie poszukuj\u0105cej wsparcia. Spojrzenia, kt\u00f3re wyra\u017ca\u0142o jednocze\u015bnie nadziej\u0119, \u017cal i rozgoryczenie. Nie z powodu stanu psychofizycznego dziecka, tylko z racji przykrych do\u015bwiadcze\u0144 w szukaniu dla swej c\u00f3rki szans na jak\u0105kolwiek terapi\u0119. Musia\u0142am przyzna\u0107 si\u0119 przed sob\u0105 do braku wiedzy i rozpocz\u0105\u0107 poszukiwania metod i sposob\u00f3w pracy. Nie mog\u0142am liczy\u0107 na pomoc kole\u017canek, poniewa\u017c by\u0142 to pierwszy przypadek przyznania zaj\u0119\u0107 rewalidacyjno- wychowawczych w naszej szkole. Intuicyjnie czu\u0142am, \u017ce najlepszym \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy o dziecku b\u0119dzie jego matka. Ta niezwyk\u0142a osoba nauczy\u0142a mnie wi\u0119cej, ni\u017c mog\u0142am oczekiwa\u0107. Bardzo rzadko spotyka\u0142am w mojej pracy zawodowej rodzic\u00f3w w pe\u0142ni akceptuj\u0105cych swe niepe\u0142nosprawne dzieci, w tym przypadku by\u0142o inaczej. Matka Ani pozwoli\u0142a mi powoli zrozumie\u0107 \u015bwiat jej dziecka pe\u0142en mi\u0142o\u015bci i czu\u0142o\u015bci. Dziewczynka, mimo ogromnych ogranicze\u0144 psychofizycznych \u017cyje w domu \u201eotwartym\u201d na ludzi. To ja zosta\u0142am zaakceptowana, przyj\u0119ta jak kolejny domownik, to na mnie przelano optymizm i wiar\u0119, mo\u017ce dlatego w\u0142a\u015bnie uwierzy\u0142am, \u017ce podo\u0142am nowym zadaniom.<\/p>\n<p>Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce najwi\u0119cej czasu po\u015bwi\u0119ci\u0142am na poznanie \u015bwiata dziewczynki. Pomog\u0142a mi w tym r\u00f3wnie\u017c lektura niezwyk\u0142ej w swej prostocie i m\u0105dro\u015bci ksi\u0105\u017cki cytowanej na wst\u0119pie M. Kwiatkowskiej \u201eDzieci g\u0142\u0119boko niezrozumiane\u201d. Zrozumia\u0142am, \u017ce warunkiem dobrych relacji mi\u0119dzy mn\u0105 a dzieckiem jest otwarto\u015b\u0107 na odbieranie<\/p>\n<p>komunikat\u00f3w p\u0142yn\u0105cych z cia\u0142a dziecka i podmiotowe traktowanie go, wyra\u017caj\u0105ce si\u0119 gotowo\u015bci\u0105 do odbierania i przekazywania komunikat\u00f3w niewerbalnych. Postawi\u0142am cele i przygotowa\u0142am, cho\u0107 nie bez trudu, zestaw \u0107wicze\u0144 i pomocy (po uprzednim poznaniu preferencji dziecka). My\u015bl\u0119, \u017ce pod\u0105\u017caj\u0105c za dzieckiem obra\u0142am dobr\u0105 drog\u0119 i cho\u0107 na efekty d\u0142ugo trzeba czeka\u0107 wiem, \u017ce nale\u017cy cierpliwie i systematycznie pracowa\u0107.<\/p>\n<p>Z moich do\u015bwiadcze\u0144 korzysta\u0142o wielu nauczycieli. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce mog\u0142am podzieli\u0107 si\u0119 z nimi swoimi refleksjami, w chwilach dla nich trudnych, czyli wtedy, gdy zaczynali prac\u0119 ze swoimi dzie\u0107mi. Nadal dzielimy si\u0119 spostrze\u017ceniami i wzajemnie wspieramy bogac\u0105c nasz warsztat pracy.<\/p>\n<p><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">&nbsp;WYMAGANIA I ZASADY KONSTRUOWANIA PROGRAMU.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Diagnoza funkcjonalna<\/strong><\/span><\/p>\n<ol>\n<li>\n<p>Dane personalne ( imi\u0119, nazwisko, data urodzenia)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Dane z orzeczenia Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej i dane medyczne<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Sytuacja rodzinna<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">&nbsp;2. Umiej\u0119tno\u015bci i zachowania dziecka<\/span><\/p>\n<p>I. Percepcja<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dotyk<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; W\u0119ch i smak<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Aktywno\u015b\u0107 wzrokowa<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Aktywno\u015b\u0107 s\u0142uchowa<\/p>\n<p>II. Dzia\u0142ania poznawcze<\/p>\n<p>III. Kontakt i komunikacja ( komunikuje, rozumie komunikaty, kojarzy s\u0142owo z przedmiotem lub czynno\u015bci\u0105)<\/p>\n<p>IV. Samoobs\u0142uga i samodzielno\u015b\u0107<\/p>\n<p>&nbsp;V. Sprawno\u015b\u0107 motoryczna<\/p>\n<p>&nbsp; &nbsp; &nbsp;Sprawno\u015b\u0107 manualna<\/p>\n<p>&nbsp; &nbsp; &nbsp;Du\u017ca motoryka<\/p>\n<p>VI. Emocje<\/p>\n<p>VII. Zachowania nietypowe<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">3. Wnioski ko\u0144cowe- ocena rozwoju z uwzgl\u0119dnieniem potrzeb ucznia<\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">AUTORSKI PROGRAM ZAJ\u0118\u0106 REWALIDACYJNO-WYCHOWAWCZYCH<\/span><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;OPRACOWANY DLA POTRZEB TERAPII ANNY R.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">1. Kr\u00f3tka charakterystyka<\/span><\/p>\n<p>Anna R. urodzona 02. 04.19.. roku w Inowroc\u0142awiu( na podstawie orzeczenia nr &#8230;..) zosta\u0142a zakwalifikowana do indywidualnych zaj\u0119\u0107 rewalidacyjno- wychowawczych. Jest dzieckiem z g\u0142\u0119bokim upo\u015bledzeniem umys\u0142owym, niedow\u0142adem czteroko\u0144czynowym i niedowidz\u0105cym, w zwi\u0105zku z tym ca\u0142kowicie zaburzona jest jej aktywno\u015b\u0107 w\u0142asna. Nie wykazuje potrzeby ruchu, ani dzia\u0142ania &#8211; jest zamkni\u0119ta we w\u0142asnym \u015bwiecie, bierna wobec otoczenia ( zar\u00f3wno os\u00f3b jak i przedmiot\u00f3w). Nie sygnalizuje potrzeb fizjologicznych. Nie przestrzega rytmu dnia i nocy. Wymaga karmienia i ca\u0142kowitej opieki ca\u0142odobowej.<\/p>\n<p>\u015awiat dozna\u0144 dziewczynki sprowadza si\u0119 do wra\u017ce\u0144 i spostrze\u017ce\u0144 dobiegaj\u0105cych z w\u0142asnego cia\u0142a, dotykowych, s\u0142uchowych, w\u0119chowych i kinestetycznych, kt\u00f3re przy organicznych uszkodzeniach centralnego uk\u0142adu nerwowego s\u0105 r\u00f3wnie\u017c w du\u017cym stopniu zaburzone.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">2. Zalecenia i wskaz\u00f3wki, uwagi dotycz\u0105ce zachowa\u0144 nietypowych<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;W orzeczeniu kwalifikuj\u0105cym do zaj\u0119\u0107 brak uwag i wskaz\u00f3wek.<\/p>\n<p>Z wywiadu z matk\u0105 wynika, \u017ce dziewczynka miewa zmienne nastroje, bywaj\u0105 dni lub noce, kiedy krzyczy i jest bardzo niespokojna. Najcz\u0119\u015bciej jednak zapada w kilkugodzinne drzemki i trzeba budzi\u0107 j\u0105 na karmienie. Doskonale wyczuwa nieobecno\u015b\u0107 matki w domu i w\u00f3wczas przejawia reakcje l\u0119kowe, trudno j\u0105 uspokoi\u0107.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">3. Wnioski z analizy mo\u017cliwo\u015bci i potrzeb edukacyjnych dziecka<\/span><\/p>\n<p>Ania jest dzieckiem le\u017c\u0105cym, samodzielnie nie wykonuje ruch\u00f3w celowych. Niewielki przedmiot w\u0142o\u017cony jej do r\u0119ki utrzyma przez kilka sekund. Spo\u017cywa pokarmy tylko w postaci papek, nie potrafi ssa\u0107, ani rozgryza\u0107 pokarm\u00f3w. Nie wiadomo czy widzi, nie zatrzymuje wzroku na osobie, ani na przedmiotach, ale reaguje na \u015bwiat\u0142o. Odruchem orientacyjnym reaguje na d\u017awi\u0119ki. Kontakt z najbli\u017cszymi odbywa si\u0119 przez dotyk-delikatne g\u0142askanie.<\/p>\n<p>W pracy z dziewczynk\u0105 bardzo istotnym wydaje si\u0119 dostarczenie jej mo\u017cliwie jak najwi\u0119kszej liczby bod\u017ac\u00f3w, stosowanie metod aktywizuj\u0105cych do wykonywania ruch\u00f3w celowych, a tym samym obni\u017cenie napi\u0119cia mi\u0119\u015bniowego oraz zmiana czasu czuwania dziecka na rytm dzienny. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0107 og\u00f3lne usprawnianie w zakresie ma\u0142ej i du\u017cej motoryki , by zapobiec bolesnym przykurczom mi\u0119\u015bni.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Cele og\u00f3lne<\/span><\/p>\n<ol>\n<li>\n<p>Nawi\u0105zanie kontaktu z dzieckiem i opiekunem oraz budowanie pozytywnych relacji emocjonalnych.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Zapewnienie dziecku komfortu fizycznego- eliminacja zwi\u0119kszonego tonusu mi\u0119\u015bni.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Ustrukturyzowanie otoczenia ( sta\u0142o\u015b\u0107 miejsca, czasu trwania zaj\u0119\u0107, os\u00f3b i wysy\u0142anych do dziecka sygna\u0142\u00f3w).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Szukanie porozumienia i kontaktu przy wykorzystaniu wszystkich dost\u0119pnych kana\u0142\u00f3w komunikacyjnych.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Dostarczanie r\u00f3\u017cnorodnych bod\u017ac\u00f3w sensorycznych.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Organizowanie aktywno\u015bci ruchowej.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Uspo\u0142ecznianie- zwi\u0119kszanie kr\u0119gu os\u00f3b w najbli\u017cszym otoczeniu<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Cele operacyjne<\/span><\/p>\n<ul>\n<li>&nbsp;utrwalanie sta\u0142ych bod\u017ac\u00f3w sygna\u0142owych<\/li>\n<li>\n<p>podtrzymywanie odruch\u00f3w wrodzonych<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>\u0107wiczenia umo\u017cliwiaj\u0105ce odczuwanie okre\u015blonych cz\u0119\u015bci cia\u0142a i utrwalaj\u0105ce \u015bwiadomo\u015b\u0107 ich istnienia<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>wprowadzenie sta\u0142ego rytmu pracy<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>polisensoryczne aktywizowanie przez dostarczanie bod\u017ac\u00f3w s\u0142uchowych, w\u0119chowych, czuciowych i kinestetycznych<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>redukowanie silnych reakcji l\u0119kowych<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>\u0107wiczenia w zakresie ma\u0142ej motoryki<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>masa\u017ce rozlu\u017aniaj\u0105ce<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>stymulacja dotykowa ( szczoteczkowanie, ugniatanie)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>komunikowanie si\u0119 przez okre\u015blone zachowania w przestrzeni<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Wybrane metody (b\u0105d\u017a ich elementy):<\/span><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>masa\u017c g\u0142\u0119boki i powierzchowny<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>ustno- twarzowa terapia regulacyjna wg. Castillo- Moralesa<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>\u201e Dotyk i komunikacja\u201d oraz \u201e \u015awiadomo\u015b\u0107 cia\u0142a, kontakt i komunikacja\u201d M. Ch. Knill<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>metody behawioralne<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Schemat zaj\u0119\u0107<\/span><\/p>\n<p>Czynno\u015bci przygotowawcze- przygotowanie pomieszczenia, wietrzenie, rozk\u0142adanie materaca, przygotowanie pomocy i materia\u0142\u00f3w do pracy, zmiana stroju, rozmowa z matk\u0105- zdobycie istotnych informacji o stanie psychofizycznym dziecka<\/p>\n<p>&nbsp;Cz\u0119\u015b\u0107 wst\u0119pna- przywitanie, nawi\u0105zanie kontaktu w zabawie \u201eWitam poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci cia\u0142a\u201d, tulenie dziecka, przewracanie z boku na bok, turlanie po materacu, s\u0142uchanie cichej muzyki, delikatne nacieranie cia\u0142a dziecka oliwk\u0105 itp.<\/p>\n<p>Cz\u0119\u015b\u0107 zasadnicza- realizacja cel\u00f3w operacyjnych tj. prowadzenie przygotowanych \u0107wicze\u0144 np. masa\u017c g\u0142\u0119boki, mieszanie d\u0142oni\u0105 zawarto\u015bci miski np. z m\u0105czk\u0105 ziemniaczan\u0105, szczoteczkowanie grzbietu i karku. Prowadzenie program\u00f3w aktywno\u015bci lub ich element\u00f3w<\/p>\n<p>Cz\u0119\u015b\u0107 ko\u0144cowa- relaksacja, wyciszenie po zabawach aktywizuj\u0105cych i po\u017cegnanie&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Zestaw \u0107wicze\u0144 do realizacji cel\u00f3w operacyjnych<\/span><\/p>\n<p>Stymulacja dotykiem:<\/p>\n<ul>\n<li>&nbsp;nacieranie cia\u0142a dziecka r\u0119cznikami o r\u00f3\u017cnej fakturze, szczotkowanie szczotkami z mi\u0119kkim i twardym w\u0142osiem, g\u0105bk\u0105 lub p\u0119dzlem<\/li>\n<li>\n<p>dostarczanie ciep\u0142ych i zimnych bod\u017ac\u00f3w ( l\u00f3d, ciep\u0142y ok\u0142ad, powiew powietrza z wentylatora lub suszarki)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>masowanie aparatem do masa\u017cu z r\u00f3\u017cnymi ko\u0144c\u00f3wkami<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>nacieranie cia\u0142a balsamem lub oliwk\u0105<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>masa\u017c twarzy<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>opukiwanie cia\u0142a (szczeg\u00f3lnie powierzchni stawowych) \u2013\u0107wiczenia powoduj\u0105ce odczuwanie poszczeg\u00f3lnych cz\u0119\u015bci w\u0142asnego cia\u0142a<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>\u201esucha k\u0105piel \u201ew miskach wype\u0142nionych pi\u0142eczkami, piaskiem<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>naciskanie na poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci cia\u0142a wa\u0142kami rehabilitacyjnymi, pi\u0142kami i podobnymi przedmiotami<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>g\u0142\u0119bokie uciski d\u0142oni, st\u00f3p, plec\u00f3w \u2013 terapeuta rozci\u0105ga i dociska stawy nazywaj\u0105c uciskane miejsca<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>dociskanie n\u00f3g do klatki piersiowej ze zgi\u0119tymi kolanami<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>\u0107wiczenia poprawiaj\u0105ce odczuwanie ci\u0119\u017caru- ci\u0105ganie w kocu po pod\u0142odze w r\u00f3\u017cnych kierunkach i z r\u00f3\u017cn\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Stymulacja wzrokowa<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>\u0107wiczenia bod\u017acem podstawowym- \u015bwiecenie naprzemiennie w jedno i drugie oko w okre\u015blonych odst\u0119pach czasowych<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>\u015bledzenie wzrokiem p\u0142omienia zapalonej \u015bwiecy i w\u0142\u0105czonej latarki tzw. zaj\u0105czki w zaciemnionym pomieszczeniu<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>prezentowanie przedmiot\u00f3w w jaskrawych kolorach lub odblaskowych i fluoroscencyjnych<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>zbli\u017canie i oddalanie \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a do nasady nosa- zach\u0119canie do skupiania wzroku na bod\u017acu<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>przybli\u017canie i oddalanie przedmiot\u00f3w do oczu<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Stymulacja s\u0142uchowa<\/p>\n<ul>\n<li>&nbsp;prezentowanie r\u00f3\u017cnych d\u017awi\u0119k\u00f3w ( kr\u00f3tkie, d\u0142ugie, ostre, ciche..)<\/li>\n<li>\n<p>szeptanie do uszu na przemian<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>\u015bpiewanie dziecku i rytmizowanie piosenek z jednoczesnym ko\u0142ysaniem go<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>opukiwanie g\u0142owy dziecka wszystkimi palcami rozpoczynaj\u0105c od czo\u0142a w kierunku karku<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>s\u0142uchanie r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w muzyki w celu poznania preferencji dziecka<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>ko\u0142ysanie w rytm muzyki<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>kulanie i turlanie po pod\u0142o\u017cu w rytm muzyki<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Stymulacja w\u0119chowa i smakowa<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>podawanie dziecku ulubionych potraw<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>podawanie pokarm\u00f3w o przeciwnych smakach np. s\u0142odki- gorzki<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>podawanie pokarm\u00f3w o r\u00f3\u017cnej konsystencji<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>nagradzanie ulubionymi pokarmami (warunkowanie)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>wprowadzanie zapach\u00f3w sygna\u0142owych np. okre\u015blony zapach myd\u0142a przed myciem, oliwki przed k\u0105piel\u0105 itp.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>aromatoterapia- stosowanie relaksuj\u0105cych oliwek i balsam\u00f3w o zapachu akceptowanym przez dziecko<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0106wiczenia zmys\u0142u kinestetycznego<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>odczuwanie istnieniatu\u0142owia, ko\u0144czyn i g\u0142owyna podstawie wra\u017ce\u0144 kinestetycznych ( unoszenie i opuszczanie ko\u0144czyn, owijanie r\u0119cznikiem lub banda\u017cem.)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>uderzanie ca\u0142\u0105 powierzchni\u0105 d\u0142oni i st\u00f3p o d\u0142onie terapeuty, o powierzchni\u0119 wody, o mokry piasek itp.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>\u0107wiczenia pami\u0119ci mi\u0119\u015bniowej i nawyk\u00f3w ruchowych przez zaciskanie d\u0142oni na przedmiocie, obejmowanie i tulenie, dociskanie ugi\u0119tych n\u00f3g i r\u0105k do tu\u0142owia lub pod\u0142o\u017ca<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>odczuwanie istnienia przestrzeni poprzez pionizowanie i \u201eodrywanie\u201d od pod\u0142o\u017ca<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>turlanie po materacu, wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi i na boki<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>hu\u015btanie w kocu w spokojnym, miarowym rytmie<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>hu\u015btanie w kocu w zmiennym rytmie.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><span style=\"font-size: 10pt;\">Opracowanie: oligofrenopedagog mgr Janina Jask\u00f3lska<\/span><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; \u201ePewnego dnia pojawi\u0142y si\u0119 w moim \u017cyciu te z orzeczeniem o upo\u015bledzeniu w stopniu g\u0142\u0119bokim-od samego pocz\u0105tku wierzy\u0142am, \u017ce [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-1178","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-joomla"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1178","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1178"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1178\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1178"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1178"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1178"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}