Konsekwencja w wychowaniu to jasny system kar i nagr\u00f3d – jasne zasady co wolno, a co nie i jakie s\u0105 za to kary i nagrody. Rodzic musi na okre\u015blone zachowanie dziecka reagowa\u0107 zawsze w ten sam spos\u00f3b i nie mo\u017ce swojego post\u0119powania uzale\u017cnia\u0107 od humoru czy kaprysu. Odst\u0105pienie od kary z powodu braku czasu, zlitowania si\u0119 nad dzieckiem lub obecno\u015bci w domu go\u015bci nie spowoduje, \u017ce dziecko b\u0119dzie szcz\u0119\u015bliwsze – przynajmniej nie w d\u0142ugofalowej perspektywie. Wszelkie niekonsekwencje sprawiaj\u0105, \u017ce dziecko czuje si\u0119 zagubione, przestaje rozumie\u0107 stawiane mu oczekiwania i w efekcie zaburzone zostaje jego poczucie bezpiecze\u0144stwa. Najwa\u017cniejsz\u0105 zasad\u0105 panuj\u0105c\u0105 w domu powinno by\u0107 to, \u017ce to co by\u0142o zabronione wczoraj nie mo\u017ce by\u0107 dozwolone dzisiaj, bez wzgl\u0119du na humor rodzic\u00f3w. Oczywi\u015bcie na pocz\u0105tku rodzicielskiej drogi do konsekwencji napotka si\u0119 krzyk i p\u0142acz dziecka, jego bunt przeciw metodom wychowawczym, ale po pewnym czasie pojawi si\u0119 spok\u00f3j, przewidywalno\u015b\u0107 i rado\u015b\u0107, bo dziecko, kt\u00f3re wie, \u017ce za ka\u017cdym razem zostanie ukarane za \u0142amanie zasad, przestaje je \u0142ama\u0107, wi\u0119c nie daje rodzicom powodu do nerw\u00f3w i kar. Uczy si\u0119 samokontroli, powstrzymywania si\u0119 przed impulsami oraz asertywno\u015bci. Jasny system zasad powoduje tak\u017ce, \u017ce dziecko je internalizuje, przyjmuje jako w\u0142asne. Skutkuje to tym, \u017ce w nastoletnim \u017cyciu z \u0142atwo\u015bci\u0105 odmawia kolegom, kt\u00f3rzy proponuj\u0105 mu r\u00f3\u017cne niebezpieczne zachowania. Zinetranlizowane normy s\u0105 przestrzegane z du\u017co wi\u0119ksz\u0105 staranno\u015bci\u0105 i przenoszone nast\u0119pnie w doros\u0142e \u017cycie.<\/p>\n
Aby zrozumie\u0107 samopoczucie dziecka, kt\u00f3re znajduje si\u0119 w domu pozbawionym jasno sformu\u0142owanych zasad wystarczy sobie wyobrazi\u0107 sw\u00f3j pierwszy dzie\u0144 w nowej pracy – nie wiem co wypada, a co nie, jakimi prawami rz\u0105dzi si\u0119 spo\u0142eczno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w, kto gdzie siada, co pije, kiedy wolno rozmawia\u0107, a kiedy nie… Dziecko, kt\u00f3re na skutek braku konsekwencji rodzic\u00f3w nie jest pewne czym b\u0119dzie skutkowa\u0107 jego zachowanie, wybierze drog\u0119, kt\u00f3ra b\u0119dzie najwygodniejsza dla niego, a nie t\u0105, kt\u00f3r\u0105 akceptuj\u0105 rodzice. B\u0142\u0105dzi wi\u0119c i nara\u017ca siebie i rodzin\u0119 na stres.<\/p>\n
Warto zastanowi\u0107 si\u0119 na tym, czy nie lepiej przez miesi\u0105c lub dwa powstrzyma\u0107 swoje emocje, nie da\u0107 si\u0119 uprosi\u0107 dziecku, jego \u0142zom i wrzaskom po to, by ju\u017c po nied\u0142ugim czasie nie musie\u0107 kara\u0107, poniewa\u017c staje si\u0119 ono po prostu grzeczne. Chwilowe pogorszenie samopoczucia w\u0142asnego i dziecka nagrodzona zostanie szcz\u0119\u015bliwszym domem, do kt\u00f3rego ka\u017cdy wraca z rado\u015bci\u0105. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce konsekwencja to nie tylko kary, ale tak\u017ce nagrody. Je\u015bli obiecamy dziecku, \u017ce jakie\u015b jego zachowanie spowoduje otrzymanie czego\u015b, to bez wzgl\u0119du na wszystko musimy tej obietnicy dotrzyma\u0107. Musimy pokaza\u0107, \u017ce zasady obowi\u0105zuj\u0105 ka\u017cdego cz\u0142onka rodziny, wi\u0119c tak\u017ce i rodzic\u00f3w.<\/p>\n
Czy zatem b\u0119d\u0105c konsekwentnym stajemy si\u0119 robotem, pozbawionym uczu\u0107 do dzieci? Oczywi\u015bcie, \u017ce nie. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce kary odnosz\u0105 najlepszy skutek, je\u015bli dostajemy je od osoby, kt\u00f3r\u0105 cenimy i kochamy. Rodzic, kt\u00f3ry ma bliskie, ciep\u0142e kontakty z dzieckiem, ale nie pozbawione autorytetu, rzadziej musi je kara\u0107, bo nawet karc\u0105ce spojrzenie mo\u017ce skutkowa\u0107 trzymaniem si\u0119 przez nie ustalonych zasad.<\/p>\n
Odst\u0105pienie od ustalonych zasad powinno by\u0107 rzadko\u015bci\u0105 i jest dopuszczalne tylko w wyj\u0105tkowych wypadkach. Nie nale\u017cy na przyk\u0142ad nakazywa\u0107 dziecku i\u015b\u0107 spa\u0107 o wczesnej pozre je\u015bli s\u0105 u nas znajomi z innymi dzie\u0107mi. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce kiedy dziecko zachoruje mo\u017ce nie by\u0107 w stanie podo\u0142a\u0107 codziennym obowi\u0105zkom i mo\u017cna wtedy odst\u0105pi\u0107 od codziennego schematu. Pewne wyj\u0105tkowo trudne sytuacje (na przyk\u0142ad wypadek, choroba, \u015bmier\u0107 bliskiej osoby, rozstanie z sympati\u0105) mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 emocje, kt\u00f3re uniemo\u017cliwiaj\u0105 dziecku prawid\u0142ow\u0105 samokontrol\u0119 – dajmy mu wi\u0119c czas na oswojenie si\u0119 mow\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105. Ponadto je\u015bli dziecko ma naprawd\u0119 przekonywuj\u0105ce argumenty to nale\u017cy ich przynajmniej wys\u0142ucha\u0107 – je\u015bli sytuacja jest naprawd\u0119 wyj\u0105tkowa, to mo\u017cna pozwoli\u0107 mu na pewne odst\u0119pstwa od ustale\u0144.<\/p>\n
Je\u015bli dzieci s\u0105 ju\u017c starsze musimy pozwoli\u0107 im na wi\u0119cej swobody i mo\u017cliwo\u015bci decydowania o sobie. Pozw\u00f3lmy im wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w ustalaniu zasad czy harmonogramu. Umo\u017cliwienie im przedyskutowania regu\u0142 w czasie ich tworzenia sprawi, \u017ce nie b\u0119d\u0105 p\u00f3\u017aniej z nimi polemizowa\u0107. Je\u015bli mamy dzieci w r\u00f3\u017cnym wieku traktujmy je inaczej, wi\u0119cej mo\u017ce starszy, ale i dostaje powa\u017cniejsze kary za z\u0142amanie regu\u0142. Zbyt rygorystyczne wychowywanie nastolatka sprawia, \u017ce robi on wiele rzeczy dlatego, \u017ce musi, a nie dlatego \u017ce chce. To skutkuje tym, \u017ce musi by\u0107 nieustannie kontrolowany, a zaj\u0119cia wykonuje ma\u0142o starannie. Pozwolenie na odrobin\u0119 wi\u0119ksz\u0105 swobod\u0119 sprawi, \u017ce nastolatek sam zacznie my\u015ble\u0107 o tym co jest dobre, a co z\u0142e, \u017ce przyjmie normy jako w\u0142asne i zacznie sam pilnowa\u0107 siebie, aby ich przestrzega\u0107. Dajmy jednak nastolatkowi jasny sygna\u0142, \u017ce je\u017celi podarowana mu wi\u0119ksza swoboda b\u0119dzie skutkowa\u0142a pogorszeniem jego zachowania to wr\u00f3cimy do zasad obowi\u0105zuj\u0105cych wcze\u015bniej. Niech ma \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce sam b\u0119dzie wtedy za to odpowiedzialny.<\/p>\n
Konsekwencja jest tak\u017ce bardzo wa\u017cna w wychowywaniu ma\u0142ego dziecka, kiedy zaczyna si\u0119 wymuszanie na rodzicach pewnych zachowa\u0144 p\u0142aczem lub krzykiem. Dziecko, kt\u00f3re raz otrzyma lizaka po tym jak po\u0142o\u017cy si\u0119 w sklepie na pod\u0142og\u0119 i zacznie krzycze\u0107 b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0142o takich zachowa\u0144 ponownie. Nie my\u015blmy o tym co s\u0105dz\u0105 o nas przypadkowi przechodnie, niech dziecko krzyczy, my zachowajmy spok\u00f3j, poka\u017cmy swoj\u0105 oboj\u0119tno\u015b\u0107. Dziecko nauczy si\u0119, \u017ce jego krzyk nie robi na nas wra\u017cenia. Nie polecam pr\u00f3by krzyczenia na dziecko w takiej sytuacji. Zderzenia si\u0119 naszych emocji i emocji dziecka spowoduje ich eskalacj\u0119, wywo\u0142a tak zwan\u0105 pr\u00f3b\u0119 si\u0142, z kt\u00f3ry ka\u017cdy wyjdzie ze strat\u0105. Dziecko widzi, \u017ce rodzic da\u0142 si\u0119 sprowokowa\u0107 i nawet je\u015bli nie osi\u0105gnie tego co \u017c\u0105da\u0142, to stwierdzi, \u017ce mo\u017ce nast\u0119pnym razem to ono oka\u017ce si\u0119 silniejsze.<\/p>\n
Jeszcze jedn\u0105 pu\u0142apk\u0105, w kt\u00f3r\u0105 mo\u017ce wpa\u015b\u0107 konsekwentny rodzic to zapl\u0105tanie si\u0119 w karach. Dziecko jest niegrzeczne – otrzymuje kar\u0119. Je\u015bli dalej jest niegrzeczne rodzic daje mu kolejn\u0105 i tak po kr\u00f3tkiej chwili okazuje si\u0119, \u017ce zabrali\u015bmy dziecku wszystkie jego przywileje, ukarali\u015bmy go w ka\u017cdy mo\u017cliwy spos\u00f3b i nawet je\u015bli dziecko przesta\u0142o si\u0119 niew\u0142a\u015bciwie zachowywa\u0107 – jak mamy przetrwa\u0107 chocia\u017cby najbli\u017cszy dzie\u0144? Dziecku nic nie wolno, nudzi si\u0119, jest zdenerwowane, a nawet je\u015bli znowu nabroi nie mamy ju\u017c jak go ukara\u0107. Dlatego pami\u0119tajmy za jedno przewinienie mo\u017ce by\u0107 tylko jedna kara.<\/p>\n
Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce konsekwentni musz\u0105 by\u0107 wszyscy opiekunowie dziecka. Tylko wtedy uczymy je, \u017ce nie wolno \u0142ama\u0107 zasad. Je\u015bli wolno na przyk\u0142ad ok\u0142ama\u0107 babci\u0119, to znaczy, \u017ce k\u0142amanie nie jest z\u0142e, tylko po prostu nie podoba si\u0119 mamie. Im dziecko starsze tym w takim przypadku szybciej nauczy si\u0119 nie jak nie k\u0142ama\u0107 tylko jak ukrywa\u0107 k\u0142amstwa. Je\u015bli mama karze chodzi\u0107 spa\u0107 o 21:00, a jak mamy nie ma w domu to tata pozwala siedzie\u0107 do 23:00, to niech si\u0119 najpierw zastanowi co dziecko zacznie my\u015ble\u0107 o w\u0142asnej mamie – w jakim \u015bwietle stawia jej osob\u0119 i jak utrudnia jej dalsze wychowywanie.<\/p>\n
Opracowanie: psycholog mgr Magdalena Szczupakowska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Konsekwencja w wychowaniu to jasny system kar i nagr\u00f3d – jasne zasady co wolno, a co nie i jakie s\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-1175","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-joomla"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1175","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1175"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1175\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}