{"id":1129,"date":"2013-04-05T20:27:13","date_gmt":"2013-04-05T20:27:13","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/2013\/04\/05\/zajecia-rewalidacyjno-wychowawcze\/"},"modified":"2013-04-05T20:27:13","modified_gmt":"2013-04-05T20:27:13","slug":"zajecia-rewalidacyjno-wychowawcze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/2013\/04\/05\/zajecia-rewalidacyjno-wychowawcze\/","title":{"rendered":"Zaj\u0119cia rewalidacyjno-wychowawcze"},"content":{"rendered":"

Praca rewalidacyjno – wychowawcza z dzie\u0107mi z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 umys\u0142ow\u0105 w stopniu g\u0142\u0119bokim  
 I   SZCZEG\u00d3\u0141OWA CHARAKTERYSTYKA OS\u00d3B G\u0141\u0118BOKO 
     UPO\u015aLEDZONYCH UMYS\u0141OWO<\/p>\n

 II  REHABILITACJA OS\u00d3B G\u0141\u0118BOKO UPO\u015aLEDZONYCH UMYS\u0141OWO
 <\/p>\n

III  METODY PRACY Z DZIE\u0106MI UPO\u015aLEDZONYMI UMYS\u0141OWO<\/p>\n

 W CZASIE PRACY OPIEKU\u0143CZO – WYCHOWAWCZEJ Z DZIE\u0106MI G\u0141\u0118BOKO UPO\u015aLEDZONYMI UMYS\u0141OWO NA PIERWSZYM MIEJSCU STAWIAMY KSZTA\u0141TOWANIE REAKCJI UCZUCIOWO SPO\u0141ECZNYCH ORAZ PRZECIWDZIA\u0141ANIE ANOMALIOM ZACHOWANIA, DOPIERO P\u00d3\u0179NIEJ UCZYMY DZIECKO SAMOOBS\u0141UGI <\/p>\n

SZCZEG\u00d3LOWA CHARAKTERYSTYKA OS\u00d3B GL\u0118BOKO UPO\u015aLEDZONYCH UMYS\u0141OWO
 Niezale\u017cnie od wieku \u017cycia badanej osoby o upo\u015bledzeniu g\u0142\u0119bokim
 \u015bwiadcz\u0105:
 a) ilorazy inteligenci i wahaj\u0105ce si\u0119 w granicach od 0 do 19 (gdy og\u00f3lny poziom inteligencji mierzony takimi technikami, w kt\u00f3rych odchylenie standardowe wynosi 16 np. Psyche Catell Inant Inteligens Scale oraz skala Stanford Bineta) lub od 0 do 24 (skale o odchyleniu standardowym 15, skala Wechslera nie ujmuje tak niskich poziom\u00f3w inteligencji) ;
 Ilorazy rozwoju poszczeg\u00f3lnych sprawno\u015bci intelektualnych mog\u0105 waha\u0107 si\u0119 w granicach od 0 do 19 \/ 24 ; w zale\u017cno\u015bci od techniki.
 b) ilorazy dojrza\u0142o\u015bci spo\u0142ecznej mieszcz\u0105 si\u0119 w granicach od 0 do 23 mierzone Skal\u0105 Dojrza\u0142o\u015bci Spo\u0142ecznej E. Dolla lub poni\u017cej – 5,01 odchylenia standardowego w Skali Zachowania Przystosowawczego dla Dzieci, M\u0142odzie\u017cy i Doros\u0142ych K. Nihyry i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Jednostki g\u0142\u0119boko upo\u015bledzone umys\u0142owo, jako doros\u0142e, na og\u00f3\u0142 nie przekraczaj\u0105 wieku inteligencji 3-letniego dziecka, a ich przystosowanie spo\u0142eczne 4-letniego dziecka o prawid\u0142owym rozwoju intelektualnym i spo\u0142ecznym.
 Pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 terminologi\u0105 Piageta nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce jednostki g\u0142\u0119boko upo\u015bledzone umys\u0142owo na og\u00f3\u0142 nie s\u0105 w stanie przekroczy\u0107 pierwszego okresu w rozwoju inteligencji; inteligencji sensoryczno – motorycznej. Okres ten przypada na pierwsze dwa lata \u017cycia dziecka o prawid\u0142owym rozwoju intelektualnym. Charakteryzuj\u0105 go cztery podstawowe procesy: konstrukcja kategorii przedmiotu i przestrzeni oraz przyczynowo\u015bci i czasu. S\u0105 to kategorie praktyczne odniesione do czystego dzia\u0142ania; nie maj\u0105 one charakteru poj\u0119\u0107 my\u015blowych.
 Piaget w okresie inteligencji sensoryczno – motorycznej wyr\u00f3\u017cni\u0142 sze\u015b\u0107 stadi\u00f3w:
 Stadium pierwsze<\/strong>
 U dziecka o prawid\u0142owym rozwoju psychomotorycznym przypada na pierwszy miesi\u0105c \u017cycia. Dziecko w tym czasie korzysta z przyniesionych na \u015bwiat odruch\u00f3w bezwarunkowych, doskonal\u0105c je .
 Stadium drugie<\/strong>
 Jest to pierwsze przystosowanie nabyte i reakcja okr\u0119\u017cna pierwotna; jest to stadium pierwszych nawyk\u00f3w. W tym stadium powstaj\u0105 pierwsze odruchy warunkowe.
 Reakcja okr\u0119\u017cna pierwotna
 U dziecka obserwujemy powtarzaj\u0105ce si\u0119 ruchy cia\u0142a, kt\u00f3re ono samo wykona\u0142o. Czyni to rytmicznie, kilkakrotnie bez zainteresowania przedmiotem ; przerywa okre\u015blon\u0105 czynno\u015b\u0107 i podejmuje inn\u0105 ( 2-4 miesi\u0105c \u017cycia). Gdy jednostka jest bardzo g\u0142\u0119boko upo\u015bledzona  oraz nie przekracza pomimo 20 – 30 lat \u017cycia omawianego stadium, obserwuje si\u0119 u niej takie zabawy jak przebieranie paluszkami, stereotypowe postukiwanie klockiem bez zainteresowania si\u0119 samym klockiem; gdy klocek wypadnie z r\u0119ki nie poszukuje go, lecz podejmuje inn\u0105 stereotypow\u0105 czynno\u015b\u0107.
 Stadium trzecie<\/strong>
 ( 7-8 miesi\u0119cy \u017cycia dziecka o prawid\u0142owym rozwoju) . Stadium to charakteryzuje si\u0119 koordynacj\u0105 wzroku i ruch\u00f3w chwytania , jak te\u017c pojawieniem si\u0119 i dominowaniem reakcji ko\u0142owych wt\u00f3rnych. W tym stadium obserwujemy celowe d\u0105\u017cenie dziecka do uzyskania po\u017c\u0105danego efektu np. dziecko, kt\u00f3re przypadkowo poruszy\u0142o r\u0105czk\u0105 grzechotk\u0119 zawieszon\u0105 nad w\u00f3zkiem, celowo powtarza ten ruch, aby uzyska\u0107 po\u017c\u0105dany efekt s\u0142uchowy.<\/p>\n

Stadium czwarte<\/strong>
 ( 8-12 miesi\u0105c \u017cycia dziecka o prawid\u0142owym rozwoju). Koordynacja schemat\u00f3w czynno\u015bciowych i ich zastosowanie w nowych sytuacjach. Schematy czynno\u015bciowe
 S\u0105 to serie nast\u0119puj\u0105cych po sobie ruch\u00f3w dziecka tj. czynno\u015bci ukierunkowanych na cel. W stadium tym dziecko poszukuje ukrytego na jego oczach przedmiotu nie spostrzega jednak zmiany miejsca ukrycia przedmiotu.
 Stadium pi\u0105te<\/strong>
 Jest to zr\u00f3\u017cnicowanie schemat\u00f3w czynno\u015bciowych i wykrywanie nowych sposob\u00f3w za pomoc\u0105 czynnego eksperymentowania. W stadium tym wyst\u0119puj\u0105 reakcje okr\u0119\u017cne trzeciego rz\u0119du. Dziecko w tym stadium dostosowuje si\u0119 do nowych sytuacji nie tylko korzystaj\u0105c z nabytych ju\u017c uprzednio schemat\u00f3w, ale wskutek poszukiwania i znajdowania nowych sposob\u00f3w.
 Stadium sz\u00f3ste<\/strong>
 Jest to wymy\u015blanie nowych sposob\u00f3w rozwi\u0105zania prostych problem\u00f3w praktycznych za pomoc\u0105 kombinacji my\u015blowych ( 18-24 miesi\u0105c \u017cycia).
 
 Osoby g\u0142\u0119boko upo\u015bledzone umys\u0142owo bardzo powoli przechodz\u0105 z jednego stadium rozwoju na drugi. Niekt\u00f3re jednostki bardzo g\u0142\u0119boko upo\u015bledzone ca\u0142e \u017cycie nie s\u0105 w stanie przekroczy\u0107 pierwszego oraz drugiego stadium rozwoju okresu inteligencji sensoryczno- motorycznej. Jednostka, u kt\u00f3rej stwierdza si\u0119 stosunkowo l\u017cejszy stopie\u0144 (w ramach g\u0142\u0119bokiego upo\u015bledzenia), w ci\u0105gu 15-16, a niekiedy i ponad 20 lat osi\u0105ga sz\u00f3ste stadium rozwoju.
 
 REHABILITACJA OS\u00d3B G\u0141\u0118BOKO UPO\u015aLEDZONYCH UMYS\u0141OWO
 
 Cel pracy wychowawczej z osobami upo\u015bledzonymi w stopniu
 g\u0142\u0119bokim:
 1. Uzyskanie post\u0119p\u00f3w rozwojowych tak dalece, jak jest mo\u017cliwe.
 2. Wychowanie ich w taki spos\u00f3b, by praca rodzic\u00f3w i opiekun\u00f3w sta\u0142a si\u0119 l\u017cejsza i mniej wyczerpuj\u0105ca, tak w sensie wysi\u0142ku fizycznego jak i napi\u0119cia psychicznego.<\/p>\n

 Piel\u0119gnacja wychowuj\u0105ca<\/strong><\/p>\n

 Piel\u0119gnacja os\u00f3b g\u0142\u0119boko upo\u015bledzonych poch\u0142ania tak du\u017co czasu, \u017ce niewiele go pozostaje na inne czynno\u015bci wychowawcze lub rehabilitacyjne, dlatego racjonalne zaplanowanie czynno\u015bci piel\u0119gnacyjne, wykonywane ze zrozumieniem s\u0105 podstaw\u0105 wychowania g\u0142\u0119boko upo\u015bledzonych.
 Jedzenie nale\u017cy do podstawowych potrzeb biologicznych i jest jednym z przedmiot\u00f3w zainteresowania dziecka g\u0142\u0119boko upo\u015bledzonego – zainteresowaniem niekiedy jedynym. Dlatego sytuacje pokarmowe powinny by\u0107 wykorzystywane przez wychowawc\u00f3w tak dalece jak jest to mo\u017cliwe. Karmi\u0105cy jest zawsze dla karmionego osob\u0105 wa\u017cn\u0105, znacz\u0105c\u0105. Umiej\u0119tne karmienie sta\u0107 si\u0119 powinno zatem punktem wyj\u015bcia nawi\u0105zania z wychowankiem kontaktu spo\u0142ecznego. Gdy osoba upo\u015bledzona zacznie swego karmiciela wyr\u00f3\u017cnia\u0107 to karmienie przeradza si\u0119 w form\u0119 wychowania. Karmienie dziecka w spos\u00f3b taki, by by\u0142o dla wychowanka przyjemno\u015bci\u0105, stanowi wi\u0119c podstaw\u0119, bez kt\u00f3re inne formy wychowania maj\u0105 niewielk\u0105 szans\u0119 skuteczno\u015bci. Bardzo wa\u017cne jest kszta\u0142cenie u os\u00f3b upo\u015bledzonych umys\u0142owo dojrza\u0142o\u015bci pokarmowej. Kolejne etapy dojrza\u0142o\u015bci pokarmowej to : ssanie, przyjmowanie pokarm\u00f3w p\u00f3\u0142p\u0142ynnych (gdy dziecko zaczyna si\u0119 \u015blini\u0107), odgryzanie chleba, picie z kubka, samodzielne jedzenie \u0142y\u017ck\u0105, gdy pojawiaj\u0105 si\u0119 z\u0119by trzonowe- umiej\u0119tno\u015b\u0107 dok\u0142adnego \u017cucia.
 U jednostek g\u0142\u0119boko upo\u015bledzonych umys\u0142owo cz\u0119\u015bciej ni\u017c w przypadku pozosta\u0142ych stopni upo\u015bledze\u0144 wyst\u0119puj\u0105 wady  wzroku, s\u0142uchu, niedow\u0142ady lub pora\u017cenia ko\u0144czyn oraz wiele r\u00f3\u017cnych schorze\u0144 wymagaj\u0105cych specjalistycznego leczenia. Przede wszystkim stwierdza si\u0119 u nich upo\u015bledzenie proces\u00f3w orientacyjno-poznawczych, emocjonalnych, motywacyjnych i wykonawczych.
 W spos\u00f3b arbitralny mo\u017cna podzieli\u0107 g\u0142\u0119bokie upo\u015bledzenie umys\u0142owe w zale\u017cno\u015bci od I.I. na: bardziej g\u0142\u0119bokie (I.I. od 0-9) oraz mniej g\u0142\u0119bokie (I.I. od 10-19).
 Bior\u0105c pod uwag\u0119 podzia\u0142 Piageta do os\u00f3b g\u0142\u0119biej upo\u015bledzonych zaliczamy te, kt\u00f3re nie przekroczy\u0142y czwartego stadium wyr\u00f3\u017cnionego przez niego. Natomiast do kategorii mniej upo\u015bledzonym zaliczamy te kt\u00f3re osi\u0105gn\u0119\u0142y pi\u0105te – sz\u00f3ste stadium rozwoju.
 Bardzo rzadko spotykamy jednostki bardzo mocno upo\u015bledzone umys\u0142owo, kt\u00f3re nie przekraczaj\u0105 pierwszego stadium w\/w rozwoju. U os\u00f3b g\u0142\u0119boko upo\u015bledzonych umys\u0142owo obserwuje si\u0119 do\u015b\u0107 du\u017c\u0105 rozpi\u0119to\u015b\u0107 rozwoju poszczeg\u00f3lnych sprawno\u015bci i funkcji zale\u017cnie od g\u0142\u0119boko\u015bci upo\u015bledzenia, od braku percepcji do zdolno\u015bci spostrzegania przedmiot\u00f3w, czynno\u015bci, sytuacji, od braku koncentracji uwagi mimowolnej do zdolno\u015bci skoncentrowania uwagi mimowolnej przez d\u0142u\u017cszy okres czasu od braku zdolno\u015bci opanowania kilku s\u0142\u00f3w i rozumienia nawet melodii s\u0142\u00f3w do porozumiewania si\u0119  2-, 3- wyrazowymi zdaniami oraz do rozumienia prostych polece\u0144, zada\u0144 itp.  od zdolno\u015bci opanowania jakiejkolwiek umiej\u0119tno\u015bci (np. gryzienia pokarmu, sygnalizowania potrzeb fizjologicznych) do sprawnego wykonywania prostych zada\u0144 porz\u0105dkowych i innych; od braku zdolno\u015bci wyra\u017cania podstawowych potrzeb biologicznych do wyra\u017anie ujawniaj\u0105cych potrzeb psychicznych, w tym przynale\u017cno\u015bci, mi\u0142o\u015bci i uznania; od ca\u0142kowitego upo\u015bledzenia sprawno\u015bci motorycznych do sprawnego wykonywania r\u00f3\u017cnych czynno\u015bci.
 Tylko w\u00f3wczas gdy jednostka nie jest w stanie przekroczy\u0107 pierwszego stadium rozwoju inteligencji sensoryczno – motorycznej, nie jest w stanie nauczy\u0107 si\u0119 czegokolwiek. Im bardziej jej rozw\u00f3j zbli\u017ca si\u0119 do wy\u017cszych ewolucyjnie stadi\u00f3w rozwojowych, tym wi\u0119cej umiej\u0119tno\u015bci jest w stanie opanowa\u0107. pod wp\u0142ywem nauczania i wychowania oraz w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144, dlatego te\u017c konieczna jest wczesna intensywna rehabilitacja tych dzieci.
 Przedwczesne przechodzenie do podawania pokarm\u00f3w coraz trudniejszych do jedzenia mo\u017ce spowodowa\u0107 krztuszenie si\u0119 lub zwracanie. Gdy za\u015b przechodzimy do kolejnych etap\u00f3w karmienia zbyt p\u00f3\u017ano, sprawiamy, \u017ce na og\u00f3lne upo\u015bledzenie umys\u0142owe nak\u0142ada si\u0119 r\u00f3wnie\u017c upo\u015bledzenie sprawno\u015bci pokarmowej. Bardzo wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c racjonalne zorganizowanie sytuacji pokarmowej umo\u017cliwiaj\u0105cej osobie karmionej maksimum samodzielno\u015bci.<\/p>\n

 Kszta\u0142towanie nawyk\u00f3w czysto\u015bci<\/strong>
 Wi\u0119kszo\u015b\u0107 g\u0142\u0119boko upo\u015bledzonych chodz\u0105cych mo\u017cna jednak nauczy\u0107 zg\u0142aszania potrzeb fizjologicznych, a nawet znacznej samodzielno\u015bci w tym zakresie. Du\u017ce us\u0142ugi odda\u0107 tu mo\u017ce umiej\u0119tnie sterowane wzmocnienie pozytywne, jednak tylko wtedy, gdy wprowadzimy je nie za wcze\u015bnie ani te\u017c za p\u00f3\u017ano (gdy ju\u017c przyzwyczai\u0142o si\u0119, \u017ce jest obs\u0142ugiwane i nie odczuwa potrzeby czysto\u015bci).<\/p>\n

Kszta\u0142towanie umiej\u0119tno\u015bci porozumiewania si\u0119<\/strong>
 Mowa kierowana do upo\u015bledzonego
 G\u0142\u0119boko upo\u015bledzeni nawet je\u017celi rozumiej\u0105 niekt\u00f3re s\u0142owa i sami ich u\u017cywaj\u0105, pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 mow\u0105 inaczej ni\u017c osoby umys\u0142owo sprawne. Rzadko potrafi\u0105 zrozumie\u0107 wi\u0119cej ni\u017c jedno s\u0142owo b\u0105d\u017a jeden ,cz\u0119sto powtarzany zwrot.
 Do g\u0142\u0119boko upo\u015bledzonego nale\u017cy kierowa\u0107 mow\u0119 dwojakiego rodzaju:                                                                                                                                                                                 1. Informacje polecenia i pytania
 2. Mow\u0119 intonacyjn\u0105
 Ad. 1
 Informacje polecenia i pytania powinny by\u0107 jednowyrazowe, zawsze w takim samym brzmieniu i poparte gestem. Wielu g\u0142\u0119boko upo\u015bledzonych potrafi rozr\u00f3\u017cnia\u0107 ton g\u0142osu, wyra\u017caj\u0105cy tryb oznajmuj\u0105cy, pytaj\u0105cy, rozkazuj\u0105cy. Jedynie tryb warunkowy (je\u017celi b\u0119dziesz grzeczny, to …) jest dla dziecka upo\u015bledzonego nie zrozumia\u0142y.
 Ad. 2
 Mowa, kt\u00f3rej celem jest zakomunikowanie czego\u015b konkretnego.
 Jest ona jedynie form\u0105 podtrzymywania kontaktu spo\u0142ecznego; ten rodzaj komunikacji okre\u015blany jest mianem” g\u0142askania s\u0142owami” . Do mowy intonacyjnej zaliczamy wypowiedzi rytmizowane ,bogato modulowane, a tak\u017ce szept. W sk\u0142ad takich wypowiedzi musi wchodzi\u0107 imi\u0119 adresata, jest to bowiem s\u0142owo najwcze\u015bniej i naj\u0142atwiej rozumiane.
 
 Dialog bezs\u0142owny
 Dialog bezs\u0142owny (czynno\u015bciowy lub emocjonalny), w kontaktach z g\u0142\u0119boko upo\u015bledzonymi odgrywa wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 ni\u017c kontakty s\u0142owne.
 – Dialog emocjonalny- wymiana sygna\u0142\u00f3w uczuciowych; zw\u0142aszcza u\u015bmiech\u00f3w. Ekspresja uczuciowa nale\u017cy do zachowa\u0144 wrodzonych, ale ich forma jest nabyta w obcowaniu ze \u015brodowiskiem kulturowym. Elementarne zachowania emocjonalne s\u0105 zrozumia\u0142e dla g\u0142\u0119boko upo\u015bledzonych; wielu spo\u015br\u00f3d nich nie\u015bwiadomie przejmuje nastr\u00f3j partnera spo\u0142ecznego, nawet gdy nie jest on w pe\u0142ni czytelny dla doros\u0142ego obserwatora. ..
 – Dialog czynno\u015bciowy- polega na tworzeniu sytuacji, w kt\u00f3rych dziecko ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 zrozumienia naszego zamiaru. Najprostsz\u0105 form\u0105 dialogu czynno\u015bciowego jest zabawa w rzucanie i odrzucanie pi\u0142ki lub zabawy muzyczne, w kt\u00f3rych opiekun i wychowanek klaszcz\u0105 lub \u015bpiewaj\u0105 na przemian. Najwa\u017cniejszy jest tutaj fakt nieprzemiennego, wzajemnego na\u015bladowania.
 <\/p>\n

Napi\u0119cie psychiczne i sposoby ich redukowania<\/strong><\/p>\n

 G\u0142\u0119boko upo\u015bledzeni nie potrafi\u0105 sami zaspokoi\u0107 swoich potrzeb psychobiologicznych ani te\u017c zdawa\u0107 sobie z nich sprawy. Dlatego napi\u0119cie spowodowane przez niezaspokojone potrzeby cz\u0119sto kumuluj\u0105 si\u0119, prowadz\u0105c do wybuch\u00f3w z\u0142o\u015bci po\u0142\u0105czonej niekiedy z autoagresj\u0105 chaotycznej aktywno\u015bci ruchowej, krzyku lub \u015bmiechu pozornie bez przyczyny lub do zachowa\u0144 stereotypowych, kt\u00f3re stanowi\u0105 zast\u0119pcze zaspakajanie potrzeb upo\u015bledzonego. Bardzo cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce te patologiczne sposoby roz\u0142adowania napi\u0119cia narastaj\u0105 i wzmagaj\u0105 si\u0119 w miar\u0119 ich powtarzania np. gwa\u0142towny krzyk stanowi spos\u00f3b redukowania napi\u0119cia, ale zarazem ha\u0142as, kt\u00f3ry upo\u015bledzony s\u0142yszy (nie kojarz\u0105c sobie, \u017ce sam jest jego sprawc\u0105) , powoduje wzrost irytacji i napi\u0119cia, a w rezultacie tym g\u0142o\u015bniejszy krzyk. Ko\u0142ysanie si\u0119 dziecka upo\u015bledzonego jest dla niego \u017ar\u00f3d\u0142em przyjemno\u015bci. Przeciwdzia\u0142anie takim nawykowo ju\u017c utrwalonym zachowaniom stereotypowym poprzez zakazy mija si\u0119 z celem. Skuteczne w tym przypadku mog\u0105 by\u0107 tylko oddzia\u0142ywania po\u015brednie: wykrycie przyczyn napi\u0119cia i ich usuni\u0119cie, wci\u0105ganie dziecka do porozumiewania si\u0119 ( bezs\u0142ownego lub s\u0142ownego), zach\u0119canie dziecka do udzia\u0142u w terapii zaj\u0119ciowej . Mo\u017cna w ten spos\u00f3b stwierdzi\u0107, \u017ce stereotypie ruchowe i dzia\u0142anie celowe s\u0105 w stosunku do siebie antagonistyczne.
 <\/p>\n

Terapia zaj\u0119ciowa<\/strong>
 
 Terapia zaj\u0119ciowa z g\u0142\u0119boko upo\u015bledzonymi ma na celu wykszta\u0142cenie u nich nawyku dzia\u0142ania, kt\u00f3re powoduj\u0105, \u017ce kieruj\u0105 oni uwag\u0119 na zewn\u0105trz. Dodatkowo przeciwdzia\u0142a ona pog\u0142\u0119bieniu si\u0119 upo\u015bledzenia. Terapia zaj\u0119ciowa powinna si\u0119 sk\u0142ada\u0107 z epizod\u00f3w kr\u00f3tkich (3-5 min.), stosownie do zdolno\u015bci skupienia uwagi ka\u017cdego z wychowank\u00f3w. Zaj\u0119cia mog\u0105 by\u0107 jedynie (w przypadku g\u0142\u0119boko upo\u015bledzonych) indywidualne.
 Formy terapii zaj\u0119ciowej
 l. Wychowanie ruchowe i rytmika.
 Najcz\u0119\u015bciej stosowane formy \u0107wicze\u0144 ruchowych to :
 – wykonywanie biernych ruch\u00f3w ko\u0144czynami dziecka
 – uczenie siadania, wstawania, stania i chodzenia
 – zaj\u0119cia ruchowo- rytmiczne s\u0105 najskuteczniejsz\u0105 metod\u0105 aktywizowania najg\u0142\u0119biej upo\u015bledzonych
 2. Prace r\u0119czne
 Pierwszym etapem tego typu terapii zaj\u0119ciowej jest obserwacja tego co robi dziecko samorzutnie. W tego typu terapii zaj\u0119ciowej proponuje si\u0119 psychologicznie uzasadniony podzia\u0142 tworzyw wykorzystywanych w pracach r\u0119cznych. Kryterium podzia\u0142u to stopie\u0144 trudno\u015bci spostrzegani i manipulowania nimi przez upo\u015bledzonego.
 – Woda – jako co\u015b bezkszta\u0142tnego i bezbarwnego, stawia dziecku najmniejsze wymagania, wywiera na wielu upo\u015bledzonych dzia\u0142anie koj\u0105ce. Szczeg\u00f3lnie osoby ze sk\u0142onno\u015bciami autystycznymi reaguj\u0105 bardzo korzystnie na kontakt z wod\u0105.
 – Piasek – tworzywo szczeg\u00f3lnie wskazane dla os\u00f3b g\u0142\u0119boko upo\u015bledzonych . Jako tworzywo nieuformowane nie wymaga od upo\u015bledzonego rozr\u00f3\u017cniania kszta\u0142t\u00f3w ani jakichkolwiek zdolno\u015bci konstrukcyjnych. Pozwala niezawodnie osi\u0105gn\u0105\u0107 efekt, nie nara\u017ca bawi\u0105cego si\u0119 na niepowodzenia. Zabawa piaskiem przeciwdzia\u0142a zachowaniom niszczycielskim i stereotypowym.
 –  Glina, plastelina, masa solna – r\u00f3wnie\u017c \u0142agodz\u0105 zachowania dzieci nadpobudliwych.
 –  Farby – dostarczaj\u0105 dzieciom g\u0142\u0119biej upo\u015bledzonym du\u017co rado\u015bci ,tylko
 w\u00f3wczas, gdy nie wymaga si\u0119 od nich rysowania na temat, poniewa\u017c nie s\u0105 do tego zdolne.
 Szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 w\u015br\u00f3d zabaw dla g\u0142\u0119boko upo\u015bledzonych odgrywa przelewanie, przesypywanie, przek\u0142adanie przedmiot\u00f3w, poniewa\u017c mimo tego, \u017ce jest to czynno\u015b\u0107 chaotyczna to przeciwdzia\u0142a ona zachowaniom niszczycielskim, autodestrukcyjnym, zajmuje czas dziecku upo\u015bledzonemu.                                                                                                                                               – Bardzo wskazane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zabawki bli\u017aniacze tj. pary zabawek, kt\u00f3rymi wychowanek i osoba doros\u0142a bawi\u0105 si\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie, siedz\u0105c naprzeciw siebie i kontroluj\u0105c wzajemne dzia\u0142ania.<\/p>\n

Znaczenie wczesnego wychowania dzieci g\u0142\u0119boko upo\u015bledzonych umys\u0142owo<\/strong>
  
 Wychowanie dziecka upo\u015bledzonego mo\u017ce da\u0107 najlepsze wyniki wtedy, gdy rozpoczyna si\u0119 od pierwszych miesi\u0119cy \u017cycia. W tym w\u0142a\u015bnie okresie, krytycznym dla dziecka, jak i jego rodziny konieczna jest pomoc z zewn\u0105trz bardziej ni\u017c kiedykolwiek p\u00f3\u017aniej. Pomoc i porad\u0119 mo\u017ce ona uzyska\u0107 w Poradniach Zdrowia Psychicznego, Wojew\u00f3dzkich Ko\u0142ach Pomocy Dzieciom Specjalnej Troski i r\u00f3\u017cnego rodzaju Stowarzyszeniach.
 <\/p>\n

 METODY  PRACY Z DZIE\u0106MI  UPO\u015aLEDZONYMI  UMYS\u0141OWO<\/strong><\/p>\n

Wybrane metody:<\/p>\n

    \n
  1. DobregoStartu<\/li>\n
  2. Weroniki Sherborne<\/li>\n
  3. Knilla<\/li>\n
  4. Peto<\/li>\n
  5. Domana<\/li>\n
  6. Snoezelen<\/li>\n
  7. Hipoterapia<\/li>\n<\/ol>\n

     Ad. 1.  METODA DOBREGO STARTU<\/strong>
     
     Pierwowzorem M. D. S. by\u0142a Metoda BON DEPART. Pocz\u0105tkowo jej zadaniem by\u0142o usprawnienie motoryki. Z czasem uwzgl\u0119dniono te\u017c kszta\u0142cenie percepcji. Na grunt Polski metod\u0119 t\u0119 przenios\u0142a prof. M. Bogdanowicz.
     M.D.S. jest obecnie stosowana w profilaktyce i rehabilitacji. Mo\u017ce dotyczy\u0107 dzieci o prawid\u0142owym rozwoju psychomotorycznym (aktywizuj\u0105c ten rozw\u00f3j) i dzieci z zaburzonym rozwojem (usprawniaj\u0105c zaburzone funkcje).
     
     Zastosowanie M.D.S. w profilaktyce:    <\/p>\n

      \n
    • przygotowanie dzieci do podj\u0119cia nauki szkolnej<\/li>\n
    • dla usprawnienia motoryki uczni\u00f3w klas m\u0142odszych<\/li>\n
    • dla usprawnienia manualnego m\u0142odzie\u017cy podejmuj\u0105cej szkolenie zawodowe<\/li>\n<\/ul>\n

       Zastosowanie M.D.S. w rehabilitacji:<\/p>\n

        \n
      • dzieci globalnie op\u00f3\u017anionych w rozwoju (szko\u0142a specjalna)<\/li>\n
      • dzieci o dysharmonijnym rozwoju psychomotorycznym – dla usprawniania funkcji percepcyjno- motorycznych (dzieci z dysleksj\u0105, dysgrafi\u0105, dysortografi\u0105, z zaburzeniami lateralizacji)<\/li>\n
      • dzieci z niewielkimi zaburzeniami zachowania na skutek zaburze\u0144 dynamiki proces\u00f3w nerwowych lub zaburze\u0144 emocjonalnych.<\/li>\n<\/ul>\n

        Metoda Dobrego Startu zwykle stosowana jest jako jedna z wielu metod oddzia\u0142ywania terapeutycznego.
         <\/p>\n

        W M.D.S. z punktu widzenia metodyki wyodr\u0119bniamy:<\/p>\n

          \n
        1. \u0107w. ruchowe- usprawniaj\u0105ce analizator kinestetyczno- ruchowy<\/li>\n
        2. \u0107w. ruchowo- s\u0142uchowe – anga\u017cuj\u0105 dwa analizatory: kinestetyczno- ruchowy i s\u0142uchowy<\/li>\n
        3. \u0107w. ruchowo- s\u0142uchowo – wzrokowe -kszta\u0142c\u0105 trzy analizatory : kinestetyczno – ruchowy, s\u0142uchowy, wzrokowy.<\/li>\n<\/ol>\n

           Z punktu widzenia organizacji zaj\u0119\u0107 wyodr\u0119bniamy:<\/p>\n

           1. zaj\u0119cia wprowadzaj\u0105ce – \u0107w. orientacyjne, s\u0142uchanie piosenki , rozmowa o tre\u015bci piosenki, \u0107w. s\u0142uchu fonematycznego
           2. zaj\u0119cia  w\u0142a\u015bciwe:          <\/p>\n

          a) \u0107w. ruchowe- zabawa nawi\u0105zuj\u0105ca do tre\u015bci piosenki
           – od \u0107wicze\u0144  \u0142atwych do trudnych
           – od ruch\u00f3w globalnych do precyzyjnych
           – doskonalenie orientacji przestrzennej i w schemacie cia\u0142a<\/p>\n

          b) \u0107w. ruchowo- s\u0142uchowe- rytmiczne ,\u0107w. ruchowo- s\u0142uchowe ( piosenka w tle )
           – \u0107w. pi\u0119\u015bci, d\u0142oni, palc\u00f3w na wa\u0142eczkach z piaskiem (dzieci siedz\u0105)
           – \u0107w. ruch\u00f3w ca\u0142ego cia\u0142a powi\u0105zane ze \u015bpiewan\u0105 piosenk\u0105<\/p>\n

          c)  \u0107w. ruchowo- s\u0142uchowo-wzrokowe – zasadnicza cz\u0119\u015b\u0107 M.D.S.      <\/p>\n

          Podstaw\u0105 zaj\u0119\u0107 s\u0105 wzory graficzne. \u0107wiczenia polegaj\u0105 na odtwarzaniu ruchem (element ruchowy) wzor\u00f3w graficznych (element wzrokowy) w rytm jednocze\u015bnie \u015bpiewanej piosenki (element s\u0142uchowy) i przebiegaj\u0105 wed\u0142ug ustalonego schematu:
           * Pr\u00f3ba samodzielnego odtwarzania ruchem rytmu piosenki
           * Pokaz , dob\u00f3r wzoru, demonstracja \u0107wicze\u0144
           3. Utrwalenie wzoru i powi\u0105zanie go z piosenk\u0105 (wodzenie palcem po wzorze).
           4. Odtwarzanie wzoru r\u00f3\u017cnymi technikami, np.
           – w powietrzu r\u0119k\u0105
           – na pod\u0142odze nog\u0105
           – na powierzchni sto\u0142u lub pod\u0142ogi palcem
           – palcem na tacy z piaskiem
           – na du\u017cym arkuszu papieru lub na tabliczkach- kred\u0105, w\u0119glem – na kartce z bloku    rysunkowego – p\u0119dzlem, o\u0142\u00f3wkiem, kredk\u0105
           – w liniaturze zeszytu- o\u0142\u00f3wkiem ,mazakiem, d\u0142ugopisem<\/p>\n

          Ad. 2.  METODA WERONIKI SHERBORNE – METODA RUCHU ROZWUAJ\u0104CEGO<\/strong>
           
           Ruch rozwijaj\u0105cy to pos\u0142ugiwanie si\u0119 ruchem jako narz\u0119dziem wspomagania rozwoju psychoruchowego dziecka i terapii zaburze\u0144  tego rozwoju. Opracowany przez W. Sherborne system \u0107wicze\u0144  wywodzi si\u0119 z naturalnych potrzeb dziecka zaspakajaj\u0105cych w  kontakcie z doros\u0142ymi, z tzw. ” baraszkowania” , kt\u00f3re pojawia si\u0119 we wczesnym dzieci\u0144stwie , ka\u017cdego zdrowego dziecka i w ka\u017cdej normalnej rodzinie. Jest to system terapeutyczny, a jego genialno\u015b\u0107 polega na prostocie i naturalno\u015bci. Wszystkie zaj\u0119cia zawieraj\u0105 element relaksu, a podstawowym zadaniem wszystkich \u0107wicze\u0144 jest wykszta\u0142cenie umiej\u0119tno\u015bci osi\u0105gania stanu odpr\u0119\u017cenia. W metodzie Ruchu Rozwijaj\u0105cego r\u00f3wnie wa\u017cnym elementem jak ruch, dostarczaj\u0105cy dozna\u0144 kinestetycznych i odczuwania r\u00f3wnowagi, jest kontakt fizyczny, b\u0119d\u0105cy \u017ar\u00f3d\u0142em dozna\u0144 dotykowych. Dotyk jest najbardziej rozleg\u0142ym zmys\u0142em w sensie dos\u0142ownym – niemowl\u0119 poznaje \u015bwiat” na w\u0142asnej sk\u00f3rze”.
           Dotyk uczestniczy te\u017c w komunikowaniu si\u0119 z drugim cz\u0142owiekiem, w przekazywaniu informacji i emocji.
           Podstawowe za\u0142o\u017cenia tej metody, to rozwijanie przez ruch:
           l. \u015bwiadomo\u015bci w\u0142asnego cia\u0142a i usprawniania ruchowego
           2. \u015bwiadomo\u015bci przestrzeni i dzia\u0142ania w niej
           3. dzielenia przestrzeni z innymi lud\u017ami i nawi\u0105zywanie z nimi bliskiego kontaktu
           Metoda Ruchu Rozwijaj\u0105cego zaspokaja potrzeb\u0119 bezpiecze\u0144stwa, wzrostu i rozwoju, potrzeby poznawcze i spo\u0142eczne, potrzeb\u0119 ruchu.
           Ruch jest zabaw\u0105, kt\u00f3ra daje mo\u017cliwo\u015bci prze\u017cycia rado\u015bci i dzielenia jej z innymi.
           Weronika Sherborne wysz\u0142a z za\u0142o\u017cenia, \u017ce wszystkie dzieci pragn\u0105 czu\u0107  si\u0119 we w\u0142asnym ciele jak we w\u0142asnym domu; umie\u0107 nad nim panowa\u0107, a tak\u017ce w inny spos\u00f3b odczuwa\u0107 potrzeb\u0119 nawi\u0105zywania kontaktu z innymi. Istot\u0105 tej metody jest wspomaganie rozwoju dziecka poprzez ruch, kontakt emocjonalny i fizyczny. Ma zastosowanie w stymulowaniu i wspomaganiu rozwoju dzieci oraz w terapii zaburze\u0144 rozwoju emocjonalnego , ruchowego i umys\u0142owego. Metoda kszta\u0142tuje poczucie w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci, rozwija obraz samego siebie, kszta\u0142ci autoorientacj\u0119,  koordynacj\u0119 wzrokowo- ruchow\u0105 i wzrokowo- s\u0142uchow\u0105, dostarcza dziecku radosnych prze\u017cy\u0107 zwi\u0105zanych z aktywno\u015bci\u0105 ruchow\u0105. Kolejne etapy terapii ruchowej poprzedzane s\u0105 zdobyciem zaufania dziecka, stosowaniem element\u00f3w zabawy .
           <\/p>\n

          A.d.3.  METODA KNILLA – PROGRAMY AKTYWNO\u015aCI (\u015aWIADOMO\u015a\u0106 CIA\u0141A, KONTAKT I KOMUNIKACJA)<\/strong>
           
           Programy zosta\u0142y opracowane przez Mariann\u0119 i Christophera Knill. Towarzyszy\u0142y im wiara w to, \u017ce ka\u017cde dziecko, nawet najbardziej pasywne, mo\u017cna zach\u0119ci\u0107 do przejawiania w\u0142asnej inicjatywy i aktywno\u015bci.
           Do program\u00f3w do\u0142\u0105czone s\u0105 kasety ze specjalnie skomponowan\u0105 muzyk\u0105, kt\u00f3ra sprzyja ukierunkowaniu uwagi dziecka, pomaga w zorganizowaniu jego ruch\u00f3w i czynno\u015bci.
           Dzi\u0119ki programowi rozwija si\u0119 kontakt spo\u0142eczny, ruch i zabawa, a tak\u017ce rozumienie mowy i u\u017cywanie j\u0119zyka. Najpierw rozwija si\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107 cia\u0142a, tzn. w bezpiecznym \u015brodowisku koncentruje si\u0119 uwag\u0119 dziecka i kieruje ni\u0105.
           Muzyka stymuluje podwy\u017csza uwag\u0119, jest podstawa uczenia si\u0119.
           Ka\u017cdy ruch dziecka wsparty jest specjalnym akompaniamentem muzycznym , b\u0119d\u0105cym sygna\u0142em konkretnej aktywno\u015bci. Podczas realizacji programu konieczny jest dobry kontakt z dzieckiem. Wymaga to od terapeuty fizycznego wsparcia, kontaktu wzrokowego oraz \u015bwiadomego i aktywnego u\u017cywania g\u0142osu.
           Karty obserwacji pozwalaj\u0105 u\u015bwiadomi\u0107 sobie stopie\u0144 uczestnictwa dziecka w programie.
           Programy winny by\u0107 realizowane regularnie, o tej samej porze dnia. Dziecko systematycznie do\u015bwiadcza takich ruch\u00f3w, jak :
           naciskanie, kulanie przedmiot\u00f3w, obracanie ich, przek\u0142adanie r\u00f3\u017cnych rzeczy z r\u0119ki do r\u0119ki, wyrzucanie przedmiot\u00f3w, pocieranie ich itp. Dziecko winno mie\u0107 swoj\u0105 mat\u0119 75 – 100 cm .
           Christoper Knill opracowa\u0142 metod\u0119 nawi\u0105zywania kontaktu” Dotyk i komunikacja „. S\u0105 w niej wskaz\u00f3wki jak zaplanowa\u0107 i przeprowadzi\u0107 sesj\u0119 kontaktu oraz kaseta ze specjalna muzyk\u0105 terapeutyczn\u0105. Tworzy ona atmosfer\u0119 bezpiecze\u0144stwa i intymno\u015bci, zach\u0119ca do inicjatywy i interakcji. W sesji kontaktu nale\u017cy okre\u015bli\u0107 potrzeby dziecka, dostosowa\u0107 do codziennych rytua\u0142\u00f3w i planu dnia, by\u0107 wra\u017cliwym na sygna\u0142y od partnera. Muzyka – nagrana na ta\u015bmie, podzielona na 5 cz\u0119\u015bci, trwa 23 min.
           I cz\u0119\u015b\u0107 – wprowadzaj\u0105ca, spokojna, tworzy bezpieczn\u0105 atmosfer\u0119
          II  cz\u0119\u015b\u0107 – wyra\u017anie bardziej rytmiczna
           III cz\u0119\u015b\u0107 – bardziej intensywna
           IV cz\u0119\u015b\u0107 -l\u017cejsza i bardziej melodyjna
           V cz\u0119\u015b\u0107 – zamykaj\u0105ca- uspokajaj\u0105ca i medytacyjna
           Wskazane zapisanie sesji kontaktu na video celem obserwacji i oceny<\/p>\n

          A.d.4. METODA PETO- NAUCZANIE KIEROWANE<\/strong>
           
           Ten system usprawnia dzieci z uszkodzeniami OUN zosta\u0142 stworzony przez A. Peto . Metoda ta ma charakter wielofunkcyjny, \u0142\u0105czy usprawnienie lecznicze, psychopedagogiczne oraz r\u00f3\u017cne formy adaptacji spo\u0142ecznej. G\u0142\u00f3wnym celem jest przygotowanie dziecka do samodzielnego \u017cycia poprzez pobudzenie rozwoju w zakresie czynno\u015bci ruchowych, mowy , funkcji poznawczych, uspo\u0142ecznianie.
           Charakterystyczne dla tej metody jest to, \u017ce :
           1. Praca z dzieckiem odbywa si\u0119 w grupie. Dziesi\u0119cioosobowe zespo\u0142y sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z dzieci dobranych pod wzgl\u0119dem wieku \u017cycia, rodzaju uszkodzenia, stopnia niepe\u0142nosprawno\u015bci i poziomu intelektualnego. Praca w grupie motywuje dzieci do podejmowania wysi\u0142ku. Dzieci ucz\u0105 si\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy ze sob\u0105.
           2. Zaj\u0119cia z dzie\u0107mi prowadzone s\u0105 przez jedna osob\u0119. Jest to tzw. conductor (dyrygent, przewodnik) . W czasie zaj\u0119\u0107 towarzyszy jej  jeden, b\u0105d\u017a dwoje doros\u0142ych, kt\u00f3rych zadaniem jest pomoc dzieciom, gdy tego potrzebuj\u0105.
           3. Podczas zaj\u0119\u0107 stosuje si\u0119 tak zwan\u0105 metod\u0119 rytmiczno\u015bci polece\u0144. Dziecko wykonuje okre\u015blone, zaplanowane ruchy w rytmie r\u00f3wnocze\u015bnie licz\u0105c, m\u00f3wi\u0105c rytmicznie, b\u0105d\u017a \u015bpiewaj\u0105c o tym co wykonuje .Dzia\u0142anie to s\u0142u\u017cy usprawnianiu funkcji motorycznych przy wykorzystaniu mowy dziecka: Pomaga to w skoncentrowaniu uwagi na wykonywanej czynno\u015bci, co powoduje utrwalenie nowych powi\u0105za\u0144 funkcjonalnych w OUN. Wzorce ruchowe ulegaj\u0105 zautomatyzowaniu.
           4. Sale, w kt\u00f3rych przebywaj\u0105 dzieci wyposa\u017cone s\u0105 w odpowiednie sprz\u0119ty. S\u0105 to : sto\u0142y, stoliki, krzes\u0142a, podn\u00f3\u017cki maj\u0105ce uniwersalne przeznaczenie. S\u0142u\u017c\u0105 one zar\u00f3wno do \u0107wicze\u0144 ruchowych, zaj\u0119\u0107 szkolnych, jak i codziennych czynno\u015bci. Nauczanie kierowane znajduje przede wszystkim zainteresowanie w pracy z dzie\u0107mi w wieku przedszkolnym. .
           
           A.d.5. METODA DOMANA<\/strong>
           
           Metoda oparta na poddawaniu dziecka z uszkodzeniem m\u00f3zgu intensywnej stymulacji sensorycznej oraz stwarzania okazji do efektywniejszego wykorzystania m\u00f3zgu. Pochodzi z Ameryki. Zwi\u0105zana jest z prac\u0105 neurochirurga doktora Templa Faya, fizjoterapeuty Glenna Domana i pedagoga Carla De1acato .Ich wsp\u00f3lna praca, obserwacja dzieci z uszkodzeniem m\u00f3zgu i dzieci zdrowych doprowadzi\u0142a do przekonania, \u017ce ka\u017cde dziecko pokonuje szereg okre\u015blonych etap\u00f3w na drodze do dojrza\u0142o\u015bci funkcjonalnej , a te etapy odpowiadaj\u0105 okre\u015blonym poziomom m\u00f3zgu. Je\u015bli kt\u00f3rykolwiek z poziom\u00f3w jest uszkodzony, w\u00f3wczas funkcje zwi\u0105zane z nim s\u0105 ograniczone i post\u0119p utrudniony. Ide\u0119 sw\u0105 oparli na plastyczno\u015bci m\u00f3zgu – intensywna stymulacja sensoryczna staje si\u0119 szans\u0105 na funkcjonaln\u0105 popraw\u0119 poprzez dostarczenie nowych bod\u017ac\u00f3w do uszkodzonych poziom\u00f3w m\u00f3zgu.
           Podstaw\u0105 diagnozy, kt\u00f3ra jest analiz\u0105 funkcjonaln\u0105 rozwoju dziecka jest u\u017cywany w tej metodzie profil rozwojowy. Wskazuje on na dwoisto\u015bci dr\u00f3g \u0142\u0105cz\u0105cych si\u0119 z m\u00f3zgiem – \u015bcie\u017cek wej\u015bciowych – sensorycznych, czuciowych oraz \u015bcie\u017cek wyj\u015bciowych. Na profilu  \u0142atwo te\u017c odnie\u015b\u0107 etap rozwoju danej funkcji do okre\u015blonego poziomu m\u00f3zgu.
           W Metodzie Domana stymulacja i stworzenie okazji do przejawiania aktywno\u015bci dotyczy wszystkich sfer \u017cycia cz\u0142owieka .Jej intensywno\u015b\u0107, cz\u0119stotliwo\u015b\u0107, czas trwania uzale\u017cnione s\u0105 od uszkodzenia m\u00f3zgu. Zawsze jest to jednak wi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 bod\u017ac\u00f3w ni\u017c ta, kt\u00f3ra wyst\u0119puje przeci\u0119tnie w \u017cyciu zdrowego cz\u0142owieka. Dob\u00f3r bod\u017ac\u00f3w jest uzale\u017cniony od poziomu funkcjonowania dziecka, np. je\u015bli dziecko nie postrzega zarys\u00f3w przedmiot\u00f3w, nie lokalizuje \u015bwiat\u0142a, nie wychodzi za \u015bwiat\u0142em- to stymulacja wzroku b\u0119dzie polega\u0142a na stworzeniu najwi\u0119kszej liczby okazji do tego, by dziecko t\u0119 umiej\u0119tno\u015b\u0107 mog\u0142o naby\u0107, by zrozumia\u0142o, \u017ce istnieje \u015bwiat wzrokowych, \u017ce oczy mog\u0105 przynosi\u0107 tak fascynuj\u0105ce do\u015bwiadczenia .Stymulacja mo\u017ce by\u0107 nast\u0119puj\u0105ca: 30 razy dziennie przez 1 min. zapalamy i gasimy \u015bwiat\u0142o latarki, m\u00f3wi\u0105c dodatkowo” \u015bwiat\u0142o – ciemno”. 30 razy dziennie dajemy dziecku szans\u0119 na lokalizacj\u0119 \u015bwiat\u0142a; 30 razy dziennie dajemy szans\u0119 na wodzenie za \u015bwiat\u0142em latarki;
           30 razy dziennie prezentujemy dziecku przedmioty na tle \u015bwiat\u0142a i inne. Dla ka\u017cdej \u015bcie\u017cki sensorycznej – wzrokowej, s\u0142uchowej, dotykowej, w\u0119chowej oraz motorycznej – poruszanie si\u0119, mowa, sprawno\u015b\u0107 manualna- dla poziomu funkcjonowania dziecka w ka\u017cdej z nich rozpisana jest stymulacja.
           <\/p>\n

          A.d.6. METODA SNOEZELENA -” SALE DO\u015aWIADCZANIA \u015aWIATA”
           Terapia u\u0142atwia kontakt z osob\u0105 upo\u015bledzon\u0105 przez pobudzanie wszystkich zmys\u0142\u00f3w. Anga\u017cowanie wszystkich zmys\u0142\u00f3w u\u0142atwia dog\u0142\u0119bne poznanie. Jest to szczeg\u00f3lna oferta wykorzystania czasu wolnego u os\u00f3b upo\u015bledzeniem umys\u0142owym. Nie jest to metoda nauczania.
           Snoezelen to \u015bwiat \u015bwiat\u0142a, odg\u0142os\u00f3w, smaku, w\u0119chu, dotyku .
           Sale do\u015bwiadczania \u015bwiata oddzia\u0142owuj\u0105  na zmys\u0142y, zosta\u0142y stworzone w oparciu o bod\u017ace. Nie musz\u0105 by\u0107 wyposa\u017cone w drogi sprz\u0119t.
           
           I SALA – obserwowanie, zauwa\u017canie, ogl\u0105danie.
           
           Osoby z upo\u015bledzeniem umys\u0142owym s\u0105 w stanie odbiera\u0107 kszta\u0142ty i kolory. Potrzeby zmys\u0142u wzroku mog\u0105 by\u0107 zaspakajane w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b: ogl\u0105danie TV , prze\u017aroczy, teatrzyku, obraz\u00f3w; u\u017cywanie latarek w ciemnym pokoju; stosowanie luster; patrzenie na kolorowe szk\u0142o; ogl\u0105danie przedmiot\u00f3w  w ruchu; organy \u015bwietlne; kule i \u015bciany lusterkowe; ba\u0144ki mydlane.
           
           II SALA – s\u0142uchanie
           
           Osoby z upo\u015bledzeniem umys\u0142owym potrafi\u0105 rozr\u00f3\u017cni\u0107 d\u017awi\u0119ki pod wzgl\u0119dem nat\u0119\u017cenia i  barwy. Mo\u017cna wykorzysta\u0107: g\u0142os terapeuty ( \u015bpiewanie , mruczenie) , g\u0142os ze \u015bwiata przyrody (szum li\u015bci, huk wody, \u015bpiew ptak\u00f3w) , d\u017awi\u0119ki z ta\u015bm, p\u0142yt d\u017awi\u0119ki z gry na instrumentach.
           Sala s\u0142uchania to te\u017c sala ciszy, s\u0142uchania echa.
           
           III SALA – dotyku
           
           Manipulowanie, dotykanie, g\u0142askanie przedmiot\u00f3w; siadanie na kolanach; dotykanie sier\u015bci zwierz\u0105t, materia\u0142\u00f3w, sprz\u0119t\u00f3w domowych; u\u017cywanie gliny, plasteliny; zabawy z wod\u0105, piaskiem. Sala powinna by\u0107 wyposa\u017cona w materace, poduszki, przytulanki. U sufitu zawieszone dzwoneczki, papierki tak, by dziecko mog\u0142o dotkn\u0105\u0107.
           W profesjonalnej Sali –  \u0142\u00f3\u017cka wodne, basen z pi\u0142kami, dmuchawy.
           <\/p>\n

           IV SALA – odczuwanie smakiem i w\u0119chem<\/p>\n

            Bod\u017ace dostarczane podczas posi\u0142k\u00f3w; w\u0105chanie kwiat\u00f3w i innych ro\u015blin; w\u0105chanie sk\u00f3ry, drzewa \u017cywicznego, owczej we\u0142ny, woreczk\u00f3w z zio\u0142ami i wszystkiego innego
          co nas otacza.
           <\/p>\n

          A.d.7  HIPOTERAPIA<\/strong>
           
           Hipoterapia jest jedn\u0105 z form zaj\u0119\u0107 rozwijaj\u0105cych psychoruchowo
           dzieci z upo\u015bledzeniem umys\u0142owym r\u00f3\u017cnego stopnia. Jest to metoda naturalna, prowadzona przy udziale konia. Ko\u0144 jest istot\u0105 \u017cyw\u0105, co  dla dziecka stanowi niew\u0105tpliw\u0105 atrakcj\u0119. Efekty hipoterapii nie ograniczaj\u0105 si\u0119 tylko do korzy\u015bci somatycznych. Opr\u00f3cz bowiem poprawy sprawno\u015bci ruchowej, rozlu\u017anienia mi\u0119\u015bni spastycznych, wzrostu si\u0142y, poprawy koordynacji i odruch\u00f3w r\u00f3wnowa\u017cnych, czynno\u015bci uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia i oddychania, daj\u0105 si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 korzy\u015bci zwi\u0105zane z funkcjonowaniem psychicznym. Wzrasta u dziecka poczucie samodzielno\u015bci, odwaga, zwi\u0119ksza si\u0119 stopie\u0144 koncentracji uwagi, motywacja do dzia\u0142ania staje si\u0119 silniejsza, obni\u017ca si\u0119 poziom l\u0119ku, wyciszeniu ulegaj\u0105 negatywne zachowania. Dzieci odczuwaj\u0105 rado\u015b\u0107, satysfakcj\u0119, powodzenie. Oddzia\u0142ywanie hipoterapii ukierunkowane jest g\u0142\u00f3wnie na tzw. zmys\u0142y bliskie – czucie powierzchniowe, g\u0142\u0119bokie odczuwanie ruchu. Du\u017ce znaczenie dla rozwoju ruchowego ma \u0107wiczenie koordynacji, r\u00f3wnowagi.               W przypadku wzmo\u017conego napi\u0119cia mi\u0119\u015bniowego jazda konna dzia\u0142a rozlu\u017aniaj\u0105co, natomiast na obni\u017cone napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe wp\u0142ywa pobudzaj\u0105co , wzmacniaj\u0105c si\u0142\u0119 mi\u0119\u015bni. Ta forma terapii sprzyja rozwojowi aktywno\u015bci poznawczej dziecka, gdy\u017c ma ono okazj\u0119 pe\u0142niejszego kontaktu z przyrod\u0105, uczy si\u0119 patrze\u0107 na \u015bwiat z innej perspektywy.  Jazd\u0119 konn\u0105 wykorzystuje si\u0119 te\u017c do \u0107wicze\u0144 mowy, orientacji przestrzennej i poznawania schematu w\u0142asnego cia\u0142a.
           Hipoterapia prowadzona jest w formie zaj\u0119\u0107 indywidualnych b\u0105d\u017a grupowych. Istniej\u0105 jednak\u017ce liczne przeciwwskazania, je\u017celi chodzi o udzia\u0142 w tej formie terapii. S\u0105 to m. in. :
           –  \u0142amliwo\u015b\u0107 ko\u015bci
           –  zwichni\u0119cia lub inne zaburzenia staw\u00f3w biodrowych skrzywienia kr\u0119gos\u0142upa
           –  epilepsje.
           –  uczulenie na ko\u0144sk\u0105 sier\u015b\u0107
           
           LITERATURA:<\/p>\n

          1.      M. Bogdanowicz – „Metody dobrego startu”<\/p>\n

          2.      G. Doman -” Jak post\u0119powa\u0107 z dzieckiem z uszkodzeniem m\u00f3zgu”<\/p>\n

          3.      G. i J. Doman – „Jak nauczy\u0107 ma\u0142e dziecko czyta\u0107”<\/p>\n

          4.      B. G\u0105siorowska, R. Celi\u0144ska – „Edukacja os\u00f3b autystycznych w praktyce i badaniach naukowych.” Konferencja naukowa. Gda\u0144sk 1997 r. w : ” Szko\u0142a specjalna”<\/p>\n

          5.      W. Pilecka , J. Pilecki – „Metoda usprawniania ruchowego Peto dzieci z m\u00f3zgowym pora\u017ceniem dzieci\u0119cym oraz innymi chorobami”.<\/p>\n

          6.      Z. S\u0119kowska -” W prowadzenie do pedagogiki specjalnej”<\/p>\n

          7.      J. Strauz \u2013\u201e Hipoterapia. Neurofizjologiczna gimnastyka lecznicza na koniu.”<\/p>\n

           opracowanie: mgr Halina Waszak<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

          Praca rewalidacyjno – wychowawcza z dzie\u0107mi z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 umys\u0142ow\u0105 w stopniu g\u0142\u0119bokim   I   SZCZEG\u00d3\u0141OWA CHARAKTERYSTYKA OS\u00d3B G\u0141\u0118BOKO      UPO\u015aLEDZONYCH UMYS\u0141OWO  II  REHABILITACJA OS\u00d3B G\u0141\u0118BOKO […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-1129","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-joomla"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1129"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1129\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.vh20375.vh.net.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}